اين جمله ابتداى كلام و ادب ديگرى براى مؤمنين است و لذا آن را مصدّر ندا كرد تا زحمت تأديب را جبران كرده و نشاط در گوش دادن ايجاد كند .
إِذا جاءَكُمُ الْمُؤْمِناتُ مُهاجِراتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ
بدين گونه كه آنها را امتحان كنيد ببينيد زبانشان با دلهايشان موافقت و مطابقت مىكند يا نه ؟
يعنى قسم بخورند كه از بغض و كينهى همسر خارج نشدند و خروج آنها از ناحيه تمايل و رغبت به زمينى مخصوص نبوده ، به دنبال پيدا كردن دينى نبودهاند بلكه فقط از جهت حبّ للّه خارج شدهاند .
و بنابراين مؤمنات يعنى اذعانكننده و تصديقكننده يا معناى مشرّف شدن بر دين اسلام مىباشد . « 1 » بعضى گفتهاند : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در حديبيّه مصالحه نمود كه هر كس از اهل مكّه بيايد او را به آنان برگرداند و اگر از اصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نزد كفّار بروند آنها نگهدارند و برنگردانند ، بعد از فراغ از نوشتن اين قرارداد سبيعه دختر حارث درحالىكه اسلام آورد نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در حديبيه بود ، همسر سبيعه مسافر از طائفه بنى مخزوم آمد و همسرش را طلب مىكرد در حالى كه او كافر بود . گفت : يا محمّد صلّى اللّه عليه و آله همسرم را به من برگردان ، تو امروز شرط كردى كه هر كس از ما نزد تو آمد او را به ما بر گردانى ، پس آيه نازل شد ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مهر آن زن و هر چه كه شوهرش بر او خرج كرده بود را به شوهرش داد و سبيعه را برنگرداند . « 2 »
هامش
( 1 ) مجمع البيان - تفسير جامع ج 7 ص 126 .
( 2 ) تفسير جامع ج 7 ص 126 .