وَ الَّذِينَ جاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ
و آنان كه پس از مهاجر و انصار آمد ( يعنى تابعين و ساير مؤمنين تا روز قيامت ) .
اين جمله عطف بر « المهاجرين » يا بر « الفقراء » يا بر « من هاجر اليهم » مىباشد از قبيل عطف مفرد ، يا مبتداء است و خبر آن « يقولون » مىباشد و معناى آيه اين است : كسانى كه بعد از مهاجرين از مكّه يا ساير بلاد مىآيند ، يا كسانى كه بعد از مهاجرين و انصار از ساير مؤمنين مىآيند ، يعنى از عدم به وجود مىرسند .
يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونا بِالْإِيمانِ
دايم در دعا به درگاه خدا عرض كنند پروردگارا بر ما و بر برادران دينى ما كه در ايمان پيش از ما شتافتند .
در رتبه و درجهى ايمان از ما سبقت گرفتند يا در اصل ايمان و توصيف به وصف ايمان براى بيان وجه برادرى و بيان اين است كه آن برادرى برادرى دينى است .
وَ لا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنا غِلًّا
ببخش و در دل هيچ حقد و كينه مؤمنان قرار مده .
لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنا إِنَّكَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ
تو به بندگانت با رأفت و مهربانى جواب مىدهى .
أَ لَمْ تَرَ
اى محمّد نمىبينى ، يا اى كسى كه از او ديدن ممكن است .
إِلَى الَّذِينَ نافَقُوا
آنان كه نفاق ورزيدند ( آن منافق همان عبد اللّه بن ابى بود ) .
يَقُولُونَ لِإِخْوانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ
نه بينى كه با برادرانشان و همان اهل كتاب كه كافر شدند . ( بنى نضير )