گذاشتن اسم ظاهر به جاى ضمير براى اين است كه با عقد وضع دلالت بر علّت نيز بكند .
و مقصود اين است كه مهاجرين را كفّار از مكّه يا از ساير بلادشان بيرون كردند ، يا ملائكه آنان را از بلاد كفر خارج نمودند ، يا آنها را از مراتب نفوسشان خارج ساختند .
و لفظ « اخرجوا » آورد ، نه « خرجوا » تا اشاره به اين باشد كه كسى كه از وطنش خارج مىشود يا از مقامى به مقام ديگر خارج مىشود اگر چه بر حسب ظاهر خارج كنندهاى در بين نباشد ولى او بالاخره با خارجكنندهى باطنى خارج شده است و خودش خارج نمىشود ، بنابراين خروج او نعمتى است از سوى پروردگار او .
مِنْ دِيارِهِمْ وَ أَمْوالِهِمْ يَبْتَغُونَ
كه آنان را از وطن و اموالشان به ديار غربت رانده شدند و در اين خروج فضل خدا را طلب مىكنند .
فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً
فضل همانطور كه مكرّر ذكر شده عبارت است از نعمتهاى صورى ، رسالت ، احكام رسالت و قبول آن و رضوان عبارت است از ولايت و آثار آن و قبول آن مىباشد .
وَ يَنْصُرُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ
و خدا و رسول را يارى مىكنند اينان به حقيقت راستگويانند .
اين جمله عطف بر « الفقراء المهاجرين » يا عطف بر
« الْمُهاجِرِينَ »
يا بر
« الَّذِينَ أُخْرِجُوا »
است يا مبتداست و خبر آن
« يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ »
و جمله معطوف بر ما قبلش مىباشد .