خدا كارى را مقرّر فرمايد ، همين كه بگويد بشو ، موجود مىشود پس بدون پدر بودن عيسى سبب نمىشود كه گفته شود او فرزند خداست .
چه اسباب ابزار مسبّب الاسباب است و او بىابزار تواند . « 1 »
وَ إِنَّ اللَّهَ رَبِّي وَ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ
لفظ « إنّ » با فتحه همزه به تقدير لام متعلّق به قول خدا « فاعبدوه » است و لفظ « فا » زايده يا به تقدير « امّا » يا به توهّم آنست ( يعنى فرض شود « امّا » در جمله بوده است ) يا « إنّ » و ما بعدش عطف بر « الصّلاة » است ؛ با كسر همزه نيز خوانده شده تا عطف بر « انّى عبد اللّه » باشد ، يا ابتداى كلام از جانب خداست به تقدير « قل » تا خطاب به محمّد صلّى اللّه عليه و آله باشد ( يعنى بگو اى محمّد صلّى اللّه عليه و آله كه ) خدا پروردگار من و شما ( و همه عالم ) است ، پس او را بپرستيد .
هذا
لفظ « هذا » اشاره به آن چيزى است كه ذكر شد از جمع بين اعتقاد به ربوبيّت خدا و عبادت براى او كه آن كمال دو قوّهى علّامه و ( قوّه علم به خدا يا وجدان ادراكى ) و عمّاله ( قوّه عملى با وجدان ارادى ) است ، يا اشاره به جمع بين عبادت و خروج از انانيّت و استقلال به امر و دخول تحت امر الهى است ،
صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ
راه راست به سوى خداست كه راه راست همين راه خداپرستى است ، تفسير اين آيه در سورهى آل عمران گذشت .
هامش
( 1 ) مولانا مىفرمايد :از سببسازيش من سوداييم * و ز سببسوزيش سوفسطايمديده مىخواهم سبب سوراخ كن * تا سبب را بر كند از بيخ و بن