خارج شود ، بين فعليّتهاى و لوى و فعليّتهاى شيطانى فاصله و واسطهاى نيست ، و فعليّتهاى شيطانى به مثابه بار سنگين بر انسان است كه او را به سوى آتش سوق مىدهد ، پس آن فعليّت در روز قيامت چه بد حملى است .
يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ
روز كه نفخ صور دميده نشود اين جمله بدل از « يوم القيامة » است ، مقصود از نفخ دميدن حيات و زنده كردن است .
و « ينفخ » با ياء به صورت مجهول و معلوم خوانده شده ، « ننفخ » با نون نيز خوانده شده تا نسبت فعل به امر باشد از جهت تفخيم و بزرگداشت فعل يا فاعل و « صور » در لغت به معناى شاخى است كه به تعداد هر نفس سوراخى دارد .
وَ نَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ
آن روز بدكاران ازرق چشم محشور خواهند شد ( و چشم كبودشان نشانه جرم خواهد بود ) لفظ « نحشر » با ياء به صورت مجهول ، و « المجرمون » با رفع خوانده شده است .
و اين جمله عطف بر « يحمل » است و به جاى ضميرى كه به اعراضكنندگان بر گردد و اسم ظاهر « المجرمين » را آورد .