فَانْتَظِرُوا
پس منتظر نزول آيه باشيد . لفظ « فاء » در اينجا مانند جملهء سابق است .
إِنِّي
يعنى من هم
مَعَكُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ
مانند شما از منتظرين هستم و محتمل است كه قول خدا
« فَقُلْ إِنَّمَا الْغَيْبُ . . . »
از باب مماشات و مداراى با آنها نباشد . بلكه تهديد بر استهزاى آنها باشد ، و معنى آن اين است كه غيب براى خداست و از آن آنچه را كه مىخواهد از عذاب من و عذاب شما و رحمت به من و به شما نازل مىكند ، پس منتظر نزول عذابش باشيد كه من هم با شما از منتظرين هستم ، و تهديد آنها با آيهء آينده اين معنى را تأييد مىكند .
وَ إِذا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً
يعنى وقتى به مردم توسعه و صحّت و امنيّت را چشانديم ، زيرا كه همهء اينها از آثار رحمت است اگر چه گاهى نقمت مىشود يا اينكه در نظرهاى كوتاه آنها كه از ادراك غايات عاجز است اين چيزها رحمت است .
مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُمْ
ضرّاء ضدّ رحمت است يعنى ضدّ همان معانى كه براى رحمت آورده شد .
إِذا لَهُمْ مَكْرٌ فِي آياتِنا
يعنى آيات كبراى بشرى يا صغراى آفاقى و انفسى و تدوينى ، چه انسان اگر ببيند مستغنى شده است طاغى و ستمگر مىشود . و مكر در آيات كبرى به اين است كه با حيلههاى مخفى ضرر برساند و در آيات صغرى در معجزات به اين است كه آن معجزهها را حمل بر جادو و مانند آن از وجوه مخفى بكند ، و مكر در غير آيات كبرى و صغرى به