تفقّه مىباشد نه اختلاف آنها در دين تا اينكه اجتماع آنها موجب عذاب باشد و ظاهر اين حديث را ممكن است چنين تصحيح نمود كه مقصود اختلاف امّت در كيفيّت تكليف است ، چه كه هر يك به مقدار مرتبهء خودش مكلّف است چنان كه گفته شده است :
( حسنات الأبرار سيّئات المقرّبين ) و در تعميم آيه وارد شده است كه آن در كوچ كردن بعد از وفات امام عليه السّلام براى تعيين امام پس از او و درك خدمت او و تجديد توبه و بيعت با او جريان دارد و گاهى نيز چنين تفسير شده است : چرا از هر گروهى جماعتى براى جهاد نمىروند و جماعتى نيز براى تعليم و فرا گرفتن فقه تعميم نمىشوند ، تا اينكه آنها كه ماندند و نرفتند متفقّه شوند ( آگاهى به درك مسائل پيدا كنند ) .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
اى كسانى كه به ايمان عام ، ايمان داريد .
قاتِلُوا الَّذِينَ يَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ
با كافرانى كه با شما نزديك هستند جنگ كنيد . چون تجاوز از آنها به كسانى كه دور هستند مورد رضايت عقل نيست ، زيرا چنين كارى واقع ساختن نفس بين دشمنان و ترك احتياط نسبت به كسانى است كه آنها را در وطنهايتان گذاشتهايد .
وَ لْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً
تا از شما خشونت و شدّت ببينند تا بر شما جرأت پيدا نكنند .
وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ
پس از اغراض نفس در جهاد از قبيل ريا و شهرت و غنيمت بپرهيزيد كه در اين صورت