واسطهء جهاد با دشمنان و ظهور آثار صدق نبوّت به سبب غلبهء آنها بر دشمن با اينكه اسباب غلبه مهيّا نبوده است ، آزمايش مىشوند .
فِي كُلِّ عامٍ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لا يَتُوبُونَ
در هر سالى يك يا دو بار آزمايش انجام مىشود ولى آنها از نفاق و كفر و نيرنگشان توبه نمىكنند .
وَ لا هُمْ يَذَّكَّرُونَ
و به ياد نمىآورند كه آزمايش و امتحان از جانب خداست و او بر عذاب آنها تواناست .
وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ نَظَرَ بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ
و چون سورهاى نازل شود برخى بر برخى ديگر نگاه مىكنند اين آيه ذمّ ديگرى است . يعنى آنها با نگاههايشان از باب استهزاء اشاره مىكنند ، يا از باب خشم و غضب چون در آن سوره عيبهاى خودشان را مىبينند ، در حالى كه مىگويند :
هَلْ يَراكُمْ مِنْ أَحَدٍ
يعنى اگر بلند شويد و از اين مجلس بر گرديد كسى شما را مىبيند ؟
ثُمَّ انْصَرَفُوا صَرَفَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ
سپس از مجلس محمّد صلّى اللّه عليه و آله بلند شدند و در حال خشم و غضب از آنجا روى بر گردانيدند .
صَرَفَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ
استيناف است ، دعاى بر ضرر آنهاست يا اخبار از حال آنهاست ، يعنى خدا دلهايشان را بر گرداناد .
بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ
براى اينكه آنها مردمى هستند كه درك نمىكنند ، آن ادراكى كه ايشان را به راه آخرت برساند تا به دنبال آن ادراك ديگرى از آخرت براى آنها حاصل شود .