مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ ( 116 ) لَقَدْ تابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَ الْمُهاجِرِينَ وَ الْأَنْصارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي ساعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْ بَعْدِ ما كادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تابَ عَلَيْهِمْ إِنَّهُ بِهِمْ رَؤُفٌ رَحِيمٌ ( 117 )
ترجمه :
ابراهيم كه براى پدرش ( عمويش ) از خدا آمرزش خواست اين نبود مگر به موجب عهدى كه با او كرده بود ( كه ايمان آورد ) و چون بر او محقّق شد كه دشمن خداست از او بيزارى جست كه ابراهيم شخصى بسيار بردبار و خدا ترس بود
خدا بعد از آنكه قومى را هدايت كرد ديگر گمراه نكند تا بر آنها از آنچه كه بايد بپرهيزند ( از موجبات ضلالت ) معيّن كند ، كه خدا محقّقا به همه چيز داناست ،
منحصرا خدا مالك آسمانها و زمين است او زنده مىكند و مىميراند و شما را جز خدا نگهدار و ياورى نخواهد بود .
خدا بر پيغمبر و اصحابش از مهاجر و انصار كه در ساعت عسرت « 1 » كه نزديك بود دلهاى بسيارى از آنها بلغزد ( در سختيهاى جنگ تبوك و غيره ) از رسولش پيروى كردند باز لطف فرمود و از لغزشهايشان در گذشت كه او دربارهء رسول و مؤمنان به يقين مشفق و مهربان است .
تفسير :
وَ ما كانَ اسْتِغْفارُ إِبْراهِيمَ لِأَبِيهِ
اين آيه عطف به استدراك اين توهّم است كه چرا ابراهيم عليه السّلام كه نبىّ بود ، بر پدر مشركش استغفار نمود ؟
هامش
( 1 ) « عسرت » به معنى سختى است و « غزوهء عسرت » غزوهء تبوك است .