وَ النَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ
و نهىكنندگان از منكر هستند .
اينجا هم معنى مانند جملهء قبلى است . و آوردن حرف عطف به جهت كامل شدن عدد هفت است ، چه عرب وقتى عدد هفت كامل مىشود « واو » مىآورد و آن را واو ثمانيه مىنامد ، و سرّ آن تمام شدن عوالم كلى الهى به عدد هفت است ، و در اوّل سورهء بقره تحقيق امر به معروف و نهى از منكر در ضمن تفسير قول خداى تعالى
« أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ . . . »
گذشت .
( وَ النَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ )
پس از فراغ از امر و نهى با باقى گذاشتن مأمورين بر امتثال و نهىشدهها بر خوددارى در عالم صغير و عالم كبير ، حفظكنندگان بر حدود احكام خدا از عبادات و معاملات و غاياتى است كه از آنها مقصود است . مثل اينكه در نماز تسليم و خشوع و تشبّه به ملائكه و ايستادن در حضور خدا و انصراف از توجّه به عالم طبع و حيوان ، توجّه به خدا را حفظ كند ، و مثل اينكه در نكاح توالد و ابقاى نسل و ازدياد مودّت و رحمت و انس گرفتن را حفظ نمايد ، نه اينكه نكاحش براى قضاى شهوت حيوانى و لذّت نفسانى باشد . بلكه در حين لذّت حافظ آن غايات بوده ناظر به آنها باشد . و آنچه كه در اخبار در تفسير اين جمله در مورد محافظت نماز و محافظت اوقات و ركوع و سجود نمازها يا محافظت بر احكام خدا آمده است اشاره به همين معنى دارد .
امّهات منازل سالكين
بدان كه آيهء شريفه جامع امّهات منازل سالكين به سوى