أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَأْخُذُ الصَّدَقاتِ
ترغيب آنها به صدقه دادن است ، و ذكر توبه از جهت اين است كه با صدقه شريك است در اينكه خداى تعالى آن را به دست خلفايش مىپذيرد ، و نيز از آن جهت كه توبه مقدّمهء صدقه است ، و لذا آن را مقدّم انداخت زيرا تا كسى به سوى خدا باز نگردد و توبه نكند پذيرش تصدق و نيكى و خير حقيقى از او امكانپذير نيست . بدان كه توبه عبارت از بازگشت شخص به سوى خداست از چيزى كه شايسته نيست خواه بازگشت از جهت باطن به مظهر باطنى خدا باشد كه همان قلب است يا از جهت ظاهر به مظهر ظاهرى كه عبارت از نبىّ صلّى اللّه عليه و آله يا امام عليه السّلام يا جانشينان آن دو باشند .
براى اين توبه و بازگشت و قبول توبه به اين معنى اعمال و عهدهايى مقرّر و ثابت است كه از زمان آدم عليه السّلام بين آنان جريان داشته است ، اگر چه به جهت شرافت آن اعمال و بخل ورزيدن از آنها نسبت به غير اهلش مخفى كردند ، و اثرش را از سينههاى كسانى كه بر آنها اطلاع پيدا كردند و از آنها بر گشتند محو نمودند ، و اين بدان جهت بود كه مانند ساير رسوم ملّتها به ابتذال كشيده شود و از بين نرود .
و آنچه كه در كتاب و سنّت استعمال شده است اكثرا آن توبه به همين معنى است ، و قبولكنندهء اين توبه عبارت از نبىّ صلّى اللّه عليه و آله يا جانشين اوست . چنان كه گيرندهء صدقه نيز نبىّ صلّى اللّه عليه و آله يا جانشين اوست ، و لكن چون نبىّ مظهر خدا و با بشريّتش فانى