از امام صادق عليه السّلام « 1 » است : وقتى خداوند تورات را بر بنى اسرائيل نازل كرد آن را قبول نكردند ، پس خداى تعالى كوه طور سينا را بر روى آنها بلند كرد .
پس موسى عليه السّلام به آنها گفت : اگر قبول نكنيد كوه بر روى شما بيفتد ، پس آنها قبول كردند و به علامت قبول سرشان را فرود آوردند . در سورهء بقره دربارهء آن سخن گفته شد .
وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ
و زمانى كه پروردگار تو را از صلب بنىآدم نسل آنان را به وجود آورد . ( ذرّيّتهم ) به صورت ( ذرّيّاتهم ) نيز خوانده شده است .
بدان كه آدم ، گاهى بر آدم ابو البشر گفته مىشود ، و گاهى بر آن معنى مىشود كه در هر بشرى موجود است ( جوهر آدمى يا آدميّت ) و گاهى بر معنائى اعم از آن دو اطلاق مىشود ، و به همين معنى گفته مىشود ، آدم ملكى ، آدم ملكوتى ، آدم جبروتى ، آدم لاهوتى .
و همين معنى در يكى از خطبههاى مولاى ما امير المؤمنين عليه السّلام وارد شده است كه : ( من آدم اوّل هستم ) و اين بدان جهت است كه هر چيزى كه در عالم طبع و عالم كثرت است ، براى آن صورت و مثال است به نحو كثرت و تفصيل در عالم مثال ، به طورى كه اگر بينندهاى آن را ببيند گويد كه آن همان است و هيچ فرقى ندارد ، و در عالم عقول عرضى و ارباب انواع
هامش
( 1 ) تفسير الصّافى 2 : ص 250 - تفسير البرهان 2 : ص 45 / ح 2 - تفسير القمى 1 : ص 246