كه چگونه در ملك خدا چيزى هست كه منطبق با مشيّت او نباشد ، فرمود :
مَنْ يَشَأِ اللَّهُ يُضْلِلْهُ
خدا هر كه را بخواهد گمراه مىكند و او را كر و لال نموده در ظلمات قرار مىدهد .
وَ مَنْ يَشَأْ يَجْعَلْهُ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
و هر كه را بخواهد به راه راست مىدارد . صراط ( راه راست ) چنان كه در سابق گذشت طريق ولايت و طريق قلب به سوى خداست و آن ولايت تكوينى است ، و صاحب ولايت نيز با مراتبى كه دارد كه آن به خدا منتهى مىشود ، خود « طريق » است . و اصل در صاحبان ولايت على عليه السّلام است ، و طريق قلب و طريق ولايت و صاحب ولايت متّحد است ، و تغاير ( اختلاف ) اعتبارى است ، پس تفسير طريق مستقيم به ولايت و به على عليه السّلام درست است و هرجا كه واقع شود به همين معنى است . چنان كه خود آن بزرگواران براى ما اين گونه تفسير كردهاند ، پس معنى آيه اين است كه هر كس را خدا بخواهد از ولايت گمراهش مىكند ، و هر كس را بخواهد او را بر ولايت على عليه السّلام قرار مىدهد .
قُلْ أَ رَأَيْتَكُمْ
بگو آيا مىبينيد ؟ اين لفظ از جهت كثرت استعمالش مانند مثل شده است كه ضمير مرفوع بر حسب حال مخاطب تغيير پيدا نمىكند ، گاهى صورت ضمير منصوب به آن ملحق مىشود و گاهى نمىشود ، و هرگاه كه ملحق شود بيشتر حال مخاطب ملاحظه مىشود ، و آن حرف خطاب است يا ضمير نصب كه تأكيد ضمير مرفوع است يا مفعول اوّل « رأيت » ، و هرگاه حرف خطاب يا تأكيد ضمير مرفوع باشد پس دو مفعول