مقصود از احسن ، عبارت از بهترين چيزى است كه مىتوان تصوّر كرد .
و اين در صورتى است كه مقصود از بهترين ، بهتر اضافى و نسبى باشد و اگر مقصود بهتر مطلق باشد بايد ( حسن ) را به خواص آنها تخصيص داد .
اين معنى طبق ظاهر مفهوم لفظ است ، و گرنه ، مقصود ولايت است كه در حقيقت اين ولايت است كه موعظه نيكو و حكم احسن مىباشد .
و معنى آيه اين است كه به جهت سعه وجودى تو و استقلال تو در جميع مراتب مأمور به گرفتن جميع احكام در جميع مراتب هستى ولى قوم تو از جهت تنگ نظرى و عدم استقلال رأى ، تنها مأمور به گرفتن بهترين موعظهها هستند كه عبارت از ولايت است تا اين كه به تبعيّت ولىّ خود سعهء وجودى و استقلال رأى براى آنها حاصل شود تا بدينوسيله مستحقّ اخذ جميع شوند .
پس قول خداى تعالى به يكى از دو معنى وارد شده است :
وَ اتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ
« 1 » و چون گمان مىرود كه گفته شود : براى كسى كه از انقياد خارج شده و حكم الواح را به عنوان موعظه نگيرد چه پيش مىآيد ؟ جواب فرمود :
هامش
( 1 ) زمر ( 39 ) ، آيه 55 : از بهترين آنچه كه از طرف پروردگارتان نازل شده است پيروى كنيد .