وَ بَيْنَهُما
يعنى بين دو گروه ، يا بين بهشت و دوزخ ،
حِجابٌ
حجابى است مقصود از حجاب برزخ اخروى است كه واسطهء بين دو ملكوت است و بايد اهل هر گروه بر آن عبور نمايند ، چنان كه مقصود از ( سور ) در قول خدا
فَضُرِبَ بَيْنَهُمْ بِسُورٍ
« 1 » آنگاه در بين آنها حصارى ايجاد مىشود كه داراى دروازهاى است كه در باطنش رحمت و در ظاهرش عذاب است ، همين برزخ مىباشد .
دربارهء اين كه دنيا همان برزخ است و اين برزخ اخروى واسطهء بين دو ملكوت است و اين كه ملكوت سفلى سايهء ظلمانى دنيا و ملكوت عليا عكس نورانى آن است ، قبلا بيان شد و يادآور شديم كه براى رهايى از عالم طبع هر گروهى بايد از برزخ اخروى كه به وجهى جهنّم است عبور كند ، چنان كه عالم طبع نيز به وجهى جهنّم است .
برزخ اخروى عبارت از حجاب است كه ظاهرش پشت سر ملكوت سفلى مىآيد كه عذاب ملكوت سفلى از جانب آن است ، و باطنش كه پشت سر ملكوت عليا مىآيد داراى رحمت است كه نعمتهاى بهشت صورى و ظاهرى است ، سپس نعمتهاى بهشت مجرّد از صورت و اندازه قرار دارد . البتّه اينها اجمالا گفته شد ، و در سورهء حديد نيز مىآيد .
وَ عَلَى الْأَعْرافِ
اعراف جمع ( عرف ) به معنى بلندى از زمين است و از همين قبيل است « عرف ديك » ( تاج خروس )
هامش
( 1 ) حديد ( 57 ) ، آيه 13