قُلْ إِنَّما هُوَ إِلهٌ واحِدٌ وَ إِنَّنِي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ
( در حالى او خداى يكتاست و من از آنچه شرك مىآوريد بيزارم ) .
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ
يهود و نصارى كه به آنها كتاب داديم .
يَعْرِفُونَهُ
رسول خدا را مىشناسند به سبب آنچه كه در كتابهايشان از اوصاف محمّد صلّى اللّه عليه و آله ذكر شده است ، يا اينكه كسانى از امّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله كه كتاب به آنها داديم ، محمّد صلّى اللّه عليه و آله را به راستگويى در امر ولايت مىشناسند ، يا على عليه السّلام را مىشناسند به آنچه كه از فضل و علم و صدق و امانت او مشاهده كردهاند .
كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمُ
مانند اينكه فرزندان خود را مىشناسند ، و آن مبالغه در اثبات شناختن آنهاست .
الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ
استيناف است ، جواب سؤال مقدّر يا استدراك توهّم متصوّر است ، گويا كه گفته شده است :
آيا به آن رسول ايمان آوردند ؟ ( زيرا آنان كه به خود زيان رسانيدند ايمان نمىآورند . ) يا توهّم شده است كه از آنها كافرى باقى نمانده است ، و تكرار موصول براى اين است كه هر يك از آن دو جواب است يا استدراك چيزى است با دو منشأ متفاوت . و محتمل است كه دوّمى بدل باشد يا مفعول براى فعل محذوف يا خبر براى مبتداى محذوف .
وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً
و ستمكارتر از آن كسى كه بر خدا دروغ بندد كيست ؟
يعنى چه كسى به خود حقّ مىدهد كه به دروغ جانشينى