وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ
وزن تعيين مقدار چيزى است ، و وزن هر چيزى به حسب همان چيز است ، و همچنين است ميزان هر چيزى ، و از لفظ وزن معناى تحديد و اندازهگيرى اجسام سنگين و از لفظ ميزان ، معناى آنچه كه بهوسيله آن اجسام سنگين را وزن مىكنند به علّت اين كه بين عامّهء مردم شايع است ، به ذهن متبادر مىشود و گرنه اختصاصى به آن ندارد .
پس ميزان اجسام سنگين عبارت از قپان و ترازوى دو كفّهاى و كيل و پيمانه ، و ميزان ، مقدارهاى ثابت ، وجب و ذرع و فرسخ است ، و ميزان مقدرهاى غير ثابت ساعات و ايّام و ماهها و سالهاست ، و ميزان فلزّات غير خالص و غير آن محك كردن است ، امّا ميزان صحّت و سقم اعمال عقل است و مخصوصا عقل كامل يعنى نبىّ صلّى اللّه عليه و آله و ولىّ عليه السّلام .
و آنچه كه ما براى اندازه گيرى افعال ، و اقوال و احوال ، و عقايد و ساير علوم بنا داشتيم چنين است كه ميزان اعمال قالبى معاش ، عبارت از عقل جزئى است كه دفع ضرر و جلب منفعت را تدبير مىكند .
ميزان اعمال معاد عبارت از اتّصال به نبىّ صلّى اللّه عليه و آله است با كيفيّت مخصوصى كه نزد آنها مقرّر است به سبب بيعت عامّ نبوى و اين كه آن اعمال از جهت آن اتّصال زائد صادر شود نه اين كه ناشى از تصرّفات خيال و شيطان باشد .
امّا سنگينى اين ميزان به اين است كه اعمال به نبىّ صلّى اللّه عليه و آله يا جانشين او متّصل باشد . و بتواند نبىّ صلّى اللّه عليه و آله را به طرف عملكننده