بقره اين مطلب تفصيل داده شد . بنابراين احتمالات لفظ ( كتاب ) خبر از ( المص ) يا خبر مبتداى محذوف ، يا مبتداى خبر محذوف است ، يا مبتدايى است موصوف كه متضمّن معنى شرط است ، و خبر آن فلا يكن يا ( لتنذر ) است ، و در آن وجوه ديگرى نيز جارى مىشود چنان كه سابقا گذشت .
أُنْزِلَ إِلَيْكَ
كتابى كه بر تو نازل شد .
صفت كتاب است ، يا خبر بعد از خبر ، يا استيناف است براى بيان غرضى از كتاب .
و چون مقصود ، نهى از حرج به سبب نزول كتاب كه اصل و حقيقت همه نعمتهاست لذا به دنباله آن خداى تعالى فرمود :
فَلا يَكُنْ فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِنْهُ
سينهات تنگ نباشد ، و قبل از تمام شدن كلام كه با ذكر هدف - يعنى انذار - خاتمه مىيابد اين نفى حرج و تنگى را ذكر نمود ، زيرا اگر تأخير مىانداخت اين توهّم پيش مىآمد كه نفى حرج مترتّب بر هدف و غايت است نه بر نزول كتاب .
لِتُنْذِرَ بِهِ
تا بهوسيله كتاب منحرفين و كافران را به خدا يا به ولايت يا به آنچه كه در كتاب است انذار كنى .
وَ ذِكْرى
تا تذكر و پندى باشد .
چون ( ذكرى ) اسم ( تذكير ) و جانشين فعل است ، و عطف است بر ( لتنذر ) يا بر ( تنذر ) ، يا اين كه خودش عطف بر ( تنذر ) است از باب اينكه آن به تأويل ( انذار ) است ، يا اين كه عطف بر ( كتاب ) يا بر ( انزل ) است اگر به معنى وصف تأويل شود ، يا اين كه خبر مبتداى محذوف است .
لِلْمُؤْمِنِينَ
براى ايمانآورندگان به خدا .