متوجّه قلب و نفسش نمىشود ، زيرا متّصل به قلب نيست و مادام كه متوجّه قلبش نشود حضور در نزد امامش براى او ميسّر نمىشود ، و مادام كه اين حضور براى او ممكن نباشد مأمور به ملازمت نمىشود ، و با ملازمت است كه جميع خيرات دنيوى و اخروى حاصل مىشود ، لذا به آن ملازمت امر شدند و اعراض از همه بر آنان لازم آمد .
آنچه كه در مجمع روايت « 1 » شده است به همين معنى اشاره دارد ، در مجمع روايت شده است كه أبا تغلبه از اين آيه از رسول خدا سؤال نمود ، پس رسول خدا فرمود : به معروف عمل كنيد و از منكر خوددارى نماييد ، پس هرگاه ديدى كه دنيا را اختيار كردهاى و از امساك و بخل اطاعت و از هواى نفس پيروى نمودهاى ، و اعجاب و خودپسندى و خوش آمدن از رأى خود را ديدى ، بر تو باد به خصوصيت و ويژگىهاى نفست ، زيرا مراد از اين خصوصيت نسبتهاى صورى نيست بلكه نسبتهاى روحانى است ، و شكّى نيست كه امامش از خاصترين اين خواصّ است .
لا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ
يعنى هنگامى كه شما هدايت يافتيد گمراهى كسانى كه گمراه شدند ، به شما ضرر و زيانى نمىرساند و ( بالعكس ) اگر هدايت نشويد گمراهى كسى كه گمراه شده به شما ضرر مىرساند به جهت سنخيّتى كه با آنها داريد و فسادى كه از آنها اقتباس مىكنيد .
إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
بازگشت شما به سوى خداست و او شما را نسبت به آنچه كه انجام مىداديد آگاه خواهد ساخت پس هر كس ملازم امامش يا نفسش باشد داراى پاداش و جزاست ، و هر كس مراقب مردم باشد و به بدىهاى آنان نظر بكند
هامش
( 1 ) تفسير الصافى 2 : ص 94 - مجمع البيان 2 ص 254 - تفسير البرهان 1 : ص 507 / ح مصباح الشريعة : ص 18 و 19 .