مىگويند ما از اين مىترسيم كه مبادا در گردش روزگار آسيبى از آنها بما رسد باشد كه خدا براى مسلمانان پيروزىاى پيش آرد يا امر ديگرى از طرف خود كه عزّت و دولت مسلمين است ، قوّت يابد تا منافقان از آنچه در دل نهان كردهاند سخت پشيمان شوند .
تفسير :
فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ
ابن ابىّ و همدستانش را مىبينى كه در دلهاشان بيمارى است .
يُسارِعُونَ فِيهِمْ
كه در دوستى آنها شتاب مىكنند .
يَقُولُونَ نَخْشى أَنْ تُصِيبَنا دائِرَةٌ
عذر آوردن دوستى با آنهاست كه مىگويند مىترسيم كه به ما آسيبى رسد . و « دائره » عبارت از حوادث و مصيبتهاى روزگار است كه در بين مردم دوران دارد .
روايت شده است كه عبادة بن صامت به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله گفت :
براى من موالى « 1 » فراوانى از يهود است و من از دوستى با آنها بيزارم و به خدا و رسول پناه مىبرم و من ولايت خدا و رسولش را دارم . ابن ابى گفت : من مردى هستم كه از مصيبتها و گرفتاريها مىترسم و من از دوستى با بندگان خودم بيزارى نمىجويم . پس اين آيه نازل شد ،
فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ
باشد كه خدا براى رسولش و براى مؤمنين پيروزى پيش آرد .
أَوْ أَمْرٍ مِنْ عِنْدِهِ
يعنى امرى غير از فتح از قبيل غنيمت ، يا هلاك كردن دشمن ، يا هلاك كردن كسانى كه مىگفتند مىترسيم به مصيبت و بلا گرفتار شويم كه در آن امر عزّت مؤمنين است و به وسيلهء آن ذلّت كافرين و دوستانشان ظاهر مىشود .
فَيُصْبِحُوا
يعنى اين منافقين در دنيا يا در آخرت
عَلى ما أَسَرُّوا
فِي أَنْفُسِهِمْ
بر كارى كه در دلشان پنهان كردهاند از نفاق با مؤمنين و
هامش
( 1 ) ظاهرا مقصود بنده است .