حذف كردهاند ، يا به صورت پوشيده و پنهان بوده است كه آن را نفهميدهاند .
و در اخبار ما تصريحاتى است به اينكه نام علىّ ( ع ) در بسيارى از مواضع صريحا ذكر شده بود و آن را حذف كردهاند .
سابقا دانستى كه ايمان چه عام باشد ، چه خاصّ ، جز به سبب بيعت به دست نبىّ صلّى اللّه عليه و آله يا امام ، يا جانشينان آن دو حاصل نمىشود و اينكه در آن بيعت عهد و پيمانها و شروطى موجود است كه با بيعتكننده بسته مىشود ، ولى كيفيّت آن عهد و پيمان در هر يك از بيعت عام يا خاصّ فرق مىكند ، و در هر كدام از آنها كيفيّتى است غير از كيفيّتى كه در ديگرى وجود دارد .
و به بعضى از شروط در آيه بيعت زنان اشاره شده است و از جملهء شروط بيعت عامّ اين است كه مشترى مخالفت نكند و در امر و نهى اطاعت كند ، و بيعت حاصل نمىشود مگر با عقد سوگند بايع بر سوگند مشترى چنان كه امروز بين مردم در معاملات متداول است . لذا مطلق بيعت كردن و ساير معاملات كه در آنها ايجاب و قبول هست عقود ناميده مىشود چون در آنها به عقد دست اهميّت داده مىشود . وفاى به عقد عبارت از آوردن مقتضاى اصل عقد و تمام شرائط و معاهدات آن مىباشد ، پس معنى آيه چنين مىشود :
اى كسانى كه با محمّد صلّى اللّه عليه و آله يا با علىّ ( ع ) بيعت كرديد به همهء عقدها از قبيل معاملات بين خودتان و بيعت با خدا وفا كنيد و چيزى از شرائط و عهود آن را وامگذاريد .
و سياق كلام كه در ضمن « آمنوا » عقد خاصّى را ذكر كرده است و به دنبال آن همهء عقود را به طور عموم ذكر نموده و امر به وفاى به آنها كرده است ، اقتضا مىكند كه مقصود وفا كردن به اين عقد خاصّ باشد ، گويا كه گفته است : اى كسانى كه با محمّد صلّى اللّه عليه و آله پيمان بستيد به همهء عقدها وفا كنيد خصوصا به همين عقد . يا اينكه مقصود اين است كه به همين عقد
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 272
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص٢٧٢