است ، اين جمله سبب است و جانشين مسبّب شده است ، يا معنى آن ، اين است كه اگر آنچه را كه با ميل تمام فاسد كردهايد اصلاح كنيد و در آينده از افساد خوددارى نمائيد شما مستحقّ رحمت و مغفرت خدا خواهيد شد . يا در مقابل و به قرينهء جملهء بعدى قول خداى تعالى
وَ إِنْ يَتَفَرَّقا
. . .
معنى اين است . اگر توقّع صلح داريد و با رحم و بخشش بر زنان از جدايى خوددارى كنيد شما مستحقّ رحمت خدا مىشويد .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 130 ]
وَ إِنْ يَتَفَرَّقا يُغْنِ اللَّهُ كُلاًّ مِنْ سَعَتِهِ وَ كانَ اللَّهُ واسِعاً حَكِيماً ( 130 )
ترجمه :
هرگاه ( در صورت عدم امكان سازش ) از هم جدا شوند ، خداوند هر كدام را از فضل و رحمت بىپايان خويش ، بهرهمند مىسازد .
خدا وسعتبخش با حكمت است .
تفسير :
وَ إِنْ يَتَفَرَّقا
يعنى بعد از راضى نشدن به صلح و عدم احسان شوهران اگر جدا شوند
يُغْنِ اللَّهُ كُلًّا مِنْ سَعَتِهِ
خداوند هر يك را از وسعت خود بىنياز مىكند و آن به سبب ازدواج است كه موجب مىشود ، مردان و زنان ، وسعت يابند ، يا به سبب صفات ملائكه و خصلتهاى آنان است ، هر يك از آنها را از ياد مىبرد و فراموششان مىسازد و آن به دليل فراموش ساختن طبيعت از همخوابى و كم كردن شهوت نكاح است ، گاهى هم به سبب اموال دنيوى است كه به هر يك چيزى مىدهد كه آنها را بىنياز كند . و اينكه امام صادق ( ع ) « 1 » شخصى را كه از فقر شكايت مىكرد به نكاح امر كرد و بعد از نكاح وقتى كه فقر و بىبضاعتى شدّت گرفت ، دوباره به جدائى امر كرد ، و حصول بىنيازى
هامش
( 1 ) تفسير صافى : 1 ، ص 508 ، تفسير برهان : 1 ، ص 420 ، ح 1 ، اصول كافى : 5 ، ص 431 ، ح 6