تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 158

مساهمون:

ص١٥٨
اختلاط با آنها در نفوس ضعيف اثر مىگذارد . پس براى سالك ، بهتر اين است كه تا جائى كه ممكن است با اهل دنيا آميزش نكند تا خود را از پيروى و جذب اغراض آنها دور نگهدارد ، مگر اينكه تقيّه‌اى براى حفظ ناموس يا مال يا نفس باشد يا به جهت اصلاح حال كسى ، مهربانى به خرج دهد . كه در اين صورت اختلاط و معاشرت واجب مىشود اگر چه جذب شدن را احتمال دهد . و مقصود از ردّ تحيّت اگر از اغراض دنيوى ( مال و هديه ) باشد ، ردّ عين آن نيست . زيرا كه احسان را جز الاغ « حمار » ، كسى ردّ نمىكند ! ، بلكه بايد همانند آن احسان را به او بر گرداند . ( يعنى همان اندازه كه او احسان كرده است بايستى به وى احسان كرد ) . مثلا اگر گفت : سلام عليك ، و جواب داد : سلام عليك اين ردّ عين تحيّت است ، و اگر گفت : سلام عليك و رحمة اللّه ، آن ردّ تحيّت به بهتر از خودش است ، و بهتر ردّ كردن و نيكو جواب دادن اعمّ از اين است كه چيزى بر آن زياد كنند يا هيئت آن را به صورت بهتر و نيكوتر تغيير دهند ، چنان كه حضرت ابراهيم ( ع ) وقتى كه ملائكه‌ها به او گفتند « سلاما » به صورت نصب ، در جواب آنها گفت : « سلام » به صورت رفع كه دلالت بر دوام مىكند . به ذهنم خطور مىكند كه اگر خدا به من توفيق دهد رسوم عادى و آداب مستحبّ را تدوين نمايم تا اينكه سالكين از آنها آگاه باشند ، و از روى كورى و عادت صرف ، مرتكب آن نشوند .
إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيباً
پس خداوند به حساب تحيّت‌ها و ارزشهاى آنها رسيدگى مىكند و همچنين به حساب اغراض شما در آن تحيّت‌ها مىرسد پس آنها را با اغراض نياميزيد .

[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 87 ]

اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ لا رَيْبَ فِيهِ وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِيثاً ( 87 )