و امثال اين ، از اسرار كتاب است كه علم به آن ندارد مگر كسى كه به او خطاب شده است ، و راسخين در علم مىگويند همهاش از جانب پروردگار است و وجه صحّت آن را با اينكه ظاهر خطاب براى محمّد صلّى اللّه عليه و آله است بيان كرديم .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 66 ]
وَ لَوْ أَنَّا كَتَبْنا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيارِكُمْ ما فَعَلُوهُ إِلاَّ قَلِيلٌ مِنْهُمْ وَ لَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا ما يُوعَظُونَ بِهِ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ وَ أَشَدَّ تَثْبِيتاً ( 66 )
ترجمه :
و اگر به آنها امر مىكرديم كه خود را بكشيد يا از ديار خود ( براى جهاد ) بيرون رويد به جز اندكى ( مؤمنان كامل ) اطاعت نمىكردند و اگر مردم به حكم حقّ و به آنچه پندشان مىدهند عمل مىكردند البتّه نيكوتر و كارى محكمتر و اساسىتر در امر دين و دنياى آنان بود .
تفسير :
وَ لَوْ أَنَّا كَتَبْنا
و اگر واجب مىكرديم
عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ
بر ايشان كه براى كفّارهء گناهانتان خودتان را بكشيد ، چنان كه بر بنى اسرائيل بعد از عبادت گوساله واجب كرديم .
أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيارِكُمْ
يا جلاى وطن كنيد ،
ما فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِنْهُمْ
جز عدّه كمى اين كار را نمىكردند . اين سخن براى آنها رسوائى رسائى است از جهت اينكه حال آنها در شقاوت از قوم موسى ( ع ) كه عبادت گوساله كردند و فريب سامرى خوردند قبيحتر و قوىتر است زيرا كه آنها پشيمان شدند و توبه كردند و بعد از پشيمانى آنها قتل را بر آنها واجب كرديم ، و اينها پشيمان نمىشوند و اگر هم پشيمان شوند ، آنچه را كه بر آنها واجب كرديم انجام نمىدهند .
وَ لَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا ما يُوعَظُونَ بِهِ
و اگر آنها به پندهايت دربارهء رجوع به كتاب و سخنانت دربارهء علىّ ( ع ) و رجوع به آن حضرت و رضايت