وَ أَنَا مَعَكُمْ مِنَ الشَّاهِدِينَ
و من با شما از شاهدانم ، از امام صادق ( ع ) است كه خداوند در عالم ذرّ ، به آنها گفت : اقرار كرديد و بر آن اقرار با من عهد و پيمان بستيد ؟ گفتند : ما اقرار كرديم ، خداوند به ملائكه گفت : پس گواه باشيد . و از امير المؤمنين ( ع ) است كه خداوند به انبيا گفت : پس بر امّتهايتان شاهد باشيد « 1 » .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 82 ]
فَمَنْ تَوَلَّى بَعْدَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ ( 82 )
ترجمه :
پس كسانى كه بعد از آمدن چنين رسولان و اين پيامبر خاتم از حقّ روى برگردانند محققا آنان از گروه فاسقان خواهند بود .
تفسير :
فَمَنْ تَوَلَّى بَعْدَ ذلِكَ
يعنى بعد از آن عهد و پيمان هر كس از پيامبرش و شريعت او و وصيّتش در حقّ محمّد صلّى اللّه عليه و آله و وصىّ او رو گردان شود ، يا اينكه كسى از شما اى حاضران بعد از آن عهد ، از ايمان به محمّد روى بگرداند ، يا بعد از آنچه كه ذكر شد از ميثاق انبيا بر ايمان به محمّد صلّى اللّه عليه و آله رو برتابد . . . . اين عبارت ، عطف است بر « فاشهدوا » تا اينكه محكىّ به قول باشد ( آن گفته درباره آن حكايت كند ) ، يا اينكه عطف بر « قال » است تا اينكه ابتداى كلام با « موجودين » باشد ( يعنى موجودين پيش از عبارت به تقدير واقع شده باشد ) ، يا اينكه جزاء شرط محذوف است يعنى وقتى كه دانستيد اين مطلب را پس كسانى كه بعد از اين روى بگردانند
فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ
آنان از عهد و ميثاق خدا خارجند .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 83 ]
أَ فَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ( 83 )
هامش
( 1 ) صافى : ج 1 / ص 326