آن در دنيا رهائى از عذاب اوصاف رذيله است ، و در آخرت لذّت بردن به امور اخروى و به مناجات خداست .
به عبارت ديگر نفس از عمل ظاهرى و باطنى ، متّصف به كيفيّتى مىشود كه داراى هر دو جهت دنيوى و اخروى است ، جهت دنيوى آن ، چيزى است كه براى انسان نسبت به خلق حاصل مىشود ، و جهت اخروى آن چيزى است كه نسبت به عالم ارواح حاصل مىشود .
و ثمرهء كيفيّت ، جهت دنيوى آن ، فارغ شدن از پستيها و رذائل آن نسبت به سختىهاى آن است ، و ثمرهء كيفيّت جهت اخروى ، لذت حاصله از امور اخروى و به سبب مناجات خداست .
بنابراين قول خداى تعالى
فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ
« حال » از
أَعْمالُهُمْ
است يا « ظرف » حبط است .
وَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ
يعنى يارانى ندارند تا عذابى را كه به آنها وعده و بشارت مىدهى ! دفع كنند .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 23 ]
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يُدْعَوْنَ إِلى كِتابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ وَ هُمْ مُعْرِضُونَ ( 23 )
ترجمه :
( 3 / 23 )
آيا نديدى كسانى را كه چون آنها يعنى علماى يهود كه بهرهاى از كتاب يافتهاند دعوت شوند تا كتاب خدا بر آنها حكم كند گروهى از آنان از حكم حقّ روى گردانند .
تفسير :
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ
أ لم تر الى كذا عبارتى است كه هم براى شگفتى گوينده به كار مىرود و هم جهت شگفت زده كردن شنونده است . رؤيت ، اعمّ از ديدار با چشم است يا بينش دل . نزول آيه ، اگر در مورد دانشمندان و علماى يهود هم كه باشد ، در مورد هر كسى كه به شريعتى و كتابى اقرار مىكند و سپس از شريعت و كتابش