جانب خير اشعار به اين دارد كه چون فطرت انسان فطرت خير است هر چيزى كه از طريق خير حاصل شود براى نفس باقى مىماند ، و اگر نفس را به حال خود بگذارى در كسب خير ، به زحمت نمىافتد . به خلاف شرّ ، كه تا زحمت و كار نباشد اثر آن در نفس باقى نمىماند ، و اگر نفس را به حال خود بگذارى شرّ حاصل نمىشود مگر با عمل و زحمت .
رَبَّنا لا تُؤاخِذْنا
جزء گفتار مؤمنين است ( يعنى ؛ ما را مؤاخذه مكن ) و
لا يُكَلِّفُ اللَّهُ
جملهء معترضه است .
إِنْ نَسِينا
اگر چيزى از مورد مأموريت را فراموش كرديم .
أَوْ أَخْطَأْنا
يا خطا كرديم در چيزى از منهيّات ، و خطا مانند نسيان در فعلى است كه فاعل ، عزم آن كار را نداشته است .
رَبَّنا وَ لا تَحْمِلْ عَلَيْنا إِصْراً
« اصر » با كسره به معنى عهد و گناه و سنگينى است و در همهء اين معانى گاهى ضمّه و گاهى فتحه داده مىشود ، ( اصر يا اصرا ) و مقصود در اينجا سنگينى يا بار سنگين است ، و حمل « اصر » از جانب خدا عبارت از تكاليف سختى است كه در امّتهاى پيشين بوده چنان كه خواهد آمد . و همچنين عبارت از حوادث خيلى سخت و سنگينى است كه بر امّتهاى پيشين وارد مىشد مانند حوادثى كه بر بنى اسرائيل وارد مىشد ، طبق آن چه كه روايت شده قبطىها آنان را با زنجير مىبستند سپس آنها را مكلّف مىكردند كه گل و آجر بر نردبانها بالا ببرند . و همچنين « اصر » بر واردات نفسانى - كه تحمّل آن قبل از اسلام و ايمان بسيار سخت بود از قبيل چيزهائى كه غضب و شهوت را تحريك مىكنند و مصيبتهائى كه بر آنان وارد مىشد - اطلاق مىگردد .
كَما حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنا
همچنان كه بر امّتهاى پيشين و لشگريان نفس حمل گرديده است .
رَبَّنا وَ لا تُحَمِّلْنا ما لا طاقَةَ لَنا بِهِ
يعنى تكليفها و بلاهائى كه فوق