ترك مىگردد . و همهء اين امور كه مخالف با اراده خدا بر بندگانش است موجب شده كه خداى تعالى از ربا نهى كند ، و در مورد فاعل ربا شدّت عمل به خرج دهد .
در خبر است يك درهم ربا نزد خدا شديدتر است از هفتاد زنا كه همهء آنها با محارم باشد ، و در خبر ديگر اين جمله هم اضافه شده است كه آن زناها در بيت اللّه الحرام واقع شده باشد .
از امير المؤمنين ( ع ) است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ربا و خورندهء آن و فروشندهء ربا خوار و خريدار آن و كاتب و شهود آن را لعن كرد . « 1 » در اخبار راه فرار از ربا ذكر شده است ، و آنچه كه متداول شده كه شيئى مورد فروش قرار مىگيرد و سپس ربح مورد نظر به منزلهء اجرت آن شىء ( كه در تصرّف فروشنده باقى مىماند ) حساب مىشود ، يا آن را به عقد صلح يا عقد ديگرى منتقل مىكنند و اين نحوه ، فرارى صحيح است و اينكه بگويند عقدها تابع قصدهاست و مقصود در اينجا ( سود به صورت اجرت يا صلح پرداخت شود ) جز صحيح نشان دادن ربا چيز ديگرى نيست و اين چنين بيعى درست نمىباشد ، صحيح نيست ، زيرا قصد فرار از ربا به جهت انجام عقدى صحيح شرعا مجاز است ، بلى اگر ربح بردن طورى باشد كه خارج از قانون انصاف باشد مذموم مىشود ، و اينكه نابود شدن اموال ربح دهندگان ديده مىشود از باب اين است كه نسبت به خريدوفروش و عقد بيع يا بىتوجّه هستند يا اينكه مىگويند بيع مثل رباست ، يا اينكه از قانون انصاف خارج مىشوند .
فَمَنْ جاءَهُ مَوْعِظَةٌ
موعظه ياد آوردن چيزى است كه قلب را نرم مىكند و زجر و منع از چيزى است كه قساوت قلب مىآورد .
مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهى
از چيزى كه از آن نهى شده بايد از آن دورى
هامش
( 1 ) صافى : ج 1 ، ص 281 .