كشد خدا از گذشتهء او در گذرد و عاقبت كار او با خداى مهربان خواهد بود و كسانى كه از اين كار دست نكشند ايشان اهل جهنّماند و در آن جاويد ، معذّب خواهند بود .
تفسير :
الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبا
منقطع است از جملهء سابق براى اعلان حكم ديگر ، يا جواب سؤالى است ناشى از آيهء سابق ، گويا كه گفته شده : حال انفاقكننده معلوم شد چگونه است ، حال كسى كه مال غير را اخذ مىكند ؟ يا چگونه است حال كسى كه ربا مىگيرد ؟ پس خداوند تعالى فرمود :
الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبا
.
« أكل » در اينجا و در بسيارى از آيات به معنى اخذ و تصرّف است اعمّ از اينكه تصرّف با أكل لغوى صورت گيرد يا نه ، و به كار بردن لغت أكل ( خوردن ) براى اين است كه عمدهء منفعت هر مال و مقصد مردم از مال ، خوردن آن است .
و « الرّبوا » با كسر ، زيادى بر اصل سرمايه است ، و رسم اين شده كه با واو و الف نوشته شود تا اشاره به ريشه اصلى لغت آن شده باشد ، ديگر اينكه واو آن را تشبيه به واو جمع كردهاند ، دربارهء ربا و وجه حرمت آن پس از اين خواهد آمد .
لا يَقُومُونَ
يعنى از قبرهايشان بلند نمىشوند ، يا از حالت نشستن بلند نمىشوند ، يا به امور زندگى خود بر نمىخيزند .
إِلَّا كَما يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطانُ
« تخبّط الشّيطان فلانا » يعنى فلانى را شيطان آزار رسانده يا او را افساد كرده ، يا عقلش را فاسد كرده است .
مِنَ الْمَسِّ
براى اينكه شيطان او را مسّ كرده است ، و گاهى هم مسّ به معنى جنون مىآيد ، ولى آنچه كه ما ذكر كرديم مناسب اينجاست .