سؤال 212 : هل يجب الحج على المرأة مع عدم وجود محرم لها ، أم لا ؟
جواب : نعم ، يجب إذا كانت مأمونة .
سؤال 213 : آيا جايز است از براي كسى كه أجير باشد از براي حج تمتع اين كه بعد از
فراغ از عمره تمتع هر گاه وقت موسع باشد أجير غير شود از براي عمره تمتع ودفعه ديگر
عمره تمتع بجا آورد [ و ] حجش كس ديگر به جا آورد وآن أجير ، حج منوب عنه خودش بجا
آورد ، يا نه ؟ وبر فرض عدم جواز عمره تمتع آيا مىتواند عمره مفرده براي خودش ، يا غيره
بكند در بين حج وعمره ، يا نه ؟
جواب : أما صورت أولى پس از دو جهت اشكال دارد : يكى اين كه حج تمتع ، عمل واحد
است ونيابت دو نفر در آن كه يكى عمره اش به جا آورد ، ويكى حجش ، مثل اين است كه
يك نماز را يكى يك ركعت از آن بكند ، وديگرى ركعت ديگر ، پس عمره كه أجير أول مىكند
در وقتي عمره تمتع است از آن أجير كه حجش را نيز بكند ، والا عمره مفرده است .
ودعوى اين كه نسبت به منوب عنه تمتع است چون حجش را نيز كس ديگر به جا
مىآورد ، مدفوع است به اين كه تمتع شدن به اين است كه نسبت به أجير صحيح باشد وتمتع
باشد ، تا از براي منوب عنه تمتع محسوب شود ، والا در نماز نيز ممكن است ادعاء شود كه
اين يك ركعت نسبت به منوب عنه متصل است به ركعت ديگر كه نايب ديگر دوم به جا
مىآورد واز اين جا معلوم مى شود اين كه آنچه متداول است كه در حج بلدي ، استيجار
مىكنند يكى را از براي رفتن از بلد تا نجف مثلا ، وديگرى را از براي رفتن تا مكة ، اين حج
بلدي نيست ، زيرا كه أجير أول آنچه رفته ، رفتن مكة نبوده است بلكه رفتن به نجف بوده ، چون
قصد مكة نداشته ومتعقب به آن هم نشده . ونيز معلوم مىشود كه در حج تبرعى جايز نيست
كه حج تمتع كند وعمره آن را تبرع از كسى ، وحج آن را تبرع از ديگرى كند ، هر چند از
صاحب جواهر مستفاد مىشود احتمال جواز آن . وشاهد آورده است خبر محمد بن مسلم را
وآن اين است :
" سألته عن رجل يحج عن أبيه أيتمتع ؟ قال ع : نعم ، المتعة له ، والحجة عن أبيه 1 " .
هامش
1 . وسائل الشيعة ، ج 8 ، ص 179 ، روايت 11 .