ورياحين وأمثال آنها كه از براي زينت خانه غرس مىشود ، وهكذا شجره اى كه غرض از
غرس آن خوردن ميوه آن باشد ، نه فروش واكتساب ، آيا خمس آنها لازم است ، يا نه ؟
جواب : أما در دو صورت أولى پس ظاهر وجوب خمس است در آنها ، چون جزء مؤنه
اين سنه محسوب نمىشود . بلى ، اگر متعارف در تحصيل خانه ، اين طريق باشد بعيد نيست كه
مؤنه محسوب شود . وشايد نظر محقق قمى ( قدس سره ) كه در اجوبه مسائل حكم به عدم
خمس نموده است 1 به اين قسم باشد .
وأما در صورت سوم دور نيست كه از مؤنه محسوب شود ، چرا كه طريقه تحصيل درخت
به جهت انتفاع به نماء آن اين جور است ، لكن أحوط مع ذلك دادن خمس آن است ، خصوصا
اگر تحصيل درخت ميوه دار به شراء آن ، يا به شراء بستان مشتمل بر آن ممكن باشد ودر
نماءات متصله آنها نيز خمس لازم نيست ، اگر خود آنها را از مؤنه گرفتيم . بلى ، اگر خمس در
آنها لازم دانستيم در نماءات آنها نيز لازم است . وبنابر تعلق خمس به عين آنها فرق ما بين
درختهائى كه ماليت دارند ، يا ندارند ، نيست . با اين كه چگونه مىشود ماليت نداشته باشد ، چرا
كه لا أقل ممكن است انتفاع به هيمه آنها . واما درخت گل وأمثال آن كه به جهت زينت باشد
جزء مؤنه محسوب است ، مثل درخت ميوه دارد كه غرض از غرس آن انتفاع به ميوه آن
باشد .
سؤال 183 : در رد مظالم كه صدقه مىدهد از جانب مالك با موت أو وانتقال به
وارثش ، بايد قصد كند صدقه از جانب مالك اصلى را ، يا مالك فعلى كه وارث است ؟
وبر تقدير لزوم قصد مالك فعلى ، اگر قصد مالك اصلى كرده باشد غفلة ، يا جهلا چه
صورت دارد ؟
ديگر آن كه بعضي از عوام ، ملتفت قصد صدقه نيستند ، اجمالا به عنوان رد مظالم مىدهند
صحيح است ، يا نه ؟
ديگر آن كه قصد تقرب در دادن ، لازم است ، يا نه ؟ واگر رياء بدهد صحيح است ، يا نه ؟
جواب : بنابر اين كه قصد از جانب مالك ، لازم باشد ظاهر اين است كه بايد قصد كند
هامش
1 . جامع الشتات ص 49 .