* شرح
يعنى پس تابوت موسى به دريا انداخته شد ، تا به واسطهء قواى مذكوره ( 1 ) او بر فنون علم مطَّلع شود . پس حقّ - عزّ اسمه ( 2 ) - تعليم كرد وى را به انداختن در دريا ، كه ( 3 ) اگرچه روح مدبّر اوست ، كه در ملك ( 4 ) بدن ملك است ، امّا تدبير بى واسطهء تابوت ناسوتى ( 5 ) نمىتواند كرد . پس قوايى ( 6 ) كه در ناسوتيّت كائناند مصاحب روح گردانيد ( 7 ) ، و آن را معبّر گردانيد به تابوت در باب اشارات ، كه حكيم جهت نظر نامحرم ألفاظ ( 8 ) را به جلباب ( 9 ) رموز بپوشانيد كه تا جز اهل محرم آن نگردد .
* متن
كذلك تدبير الحقّ العالم ، ما ( 10 ) دبّره إلَّا به أو بصورته فما دبّره إلَّا به كتوقّف الولد على ( 11 ) وجود الوالد ، و المسبّبات على أسبابها ، و المشروطات على شروطها ، و المعلولات على عللها ، و المدلولات على ادلَّتها ، و المحقّقات على ( 12 ) حقائقها . و كلّ ذلك من العالم و هو تدبير الحقّ فيه . فما دبّره إلَّا به .
* شرح
و ( 13 ) همچنين حق - عزّ و علا ( 14 ) - تدبير عالم فرمود . و عالم را تدبير نكرد مگر هم به عين عالم - يعنى : عين قابلهء عالم - ، و بعضى را در ايجاد متوقف بعضى گردانيد . باقى ظاهر است .
* متن
و امّا قولنا او بصورته - اعنى صورة العالم - فأعنى ( 15 ) به
هامش
( 1 ) د ، س : مذكوره بر فنون . . .
( 2 ) د ، س : عزّ شأنه .
( 3 ) س : كه آلهة .
( 4 ) د ، س : فلك .
( 5 ) د ، س : انسانى .
( 6 ) و ، س : قوى .
( 7 ) س : گرداند .
( 8 ) و ، د : ألفاظ به جلباب .
( 9 ) س : تجلَّيات .
( 10 ) د : فانّه ما دبّره .
( 11 ) ع : على ايجاد الولد . د : ايجاد الوالد . س : وجود الولد .
( 12 ) س : « على » ندارد .
( 13 ) د : يعنى همچنين .
( 14 ) س : عزّ شأنه .
( 15 ) و ، س : و أعنى .