فإذا فهمت مقالتي
تعلم ( 1 ) بأنّك مبتئس
لو كان يطلب غير ذا
لرآه فيه و ما نكس
* شرح
مىفرمايد كه حقيقة الحقائق به هويّت در همه ساريست ، و حكم حكمت ( 2 ) نور ظهور او بر ( 3 ) همه جاريست ، گاه در مظهر نورى و گاه در صورت نارى .
وليك ( 4 ) اين معنى در نيابى تا نظر كشف و عيان بر وى ( 5 ) نگمارى كه طلب دريافت اين ( 6 ) حقيقت به دلايل و برهان از شرف اين خلعت عارى ( 7 ) است . و غافل از آن كه اين نور وجود در عين نفس ، چون ضيا در غلس ( 8 ) متوارى . زيرا كه به تركيب مفردات و ترتيب ( 9 ) مقدمات و نتايج علم بيانى بى مدد فيض ربّانى چون جواب ( 10 ) خواب كننده باشد در آخر وقت نهارى كه هر چه از آن فهم كند ، نزد معبّر غير آن بود چون خوابهاى ( 11 ) فصل بهارى ، و از رنج ( 12 ) نرهد ، چون خوانندهء سورهء ( 13 ) عبس ، كه خلاص نباشدش جز ( 14 ) در تذكير مذكَّر و تفسير مفسّر و معونت ( 15 ) او و يارى .
و اگر ( 16 ) در طلب ثابت قدم باشى و پايدار ( 17 ) بر تو ظاهر ( 18 ) گردد ، چنان كه بر موسى منكشف شد در صورت نارى .
و قوله « في الملوك و في العسس ( 19 ) » يعنى أنّه نور ( 20 ) الحقّ المتجلَّى ( 21 ) في
هامش
( 1 ) د : نعلم .
( 2 ) س : گفت .
( 3 ) د : بر همه جارى . س : بر همه جارى .
( 4 ) د ، س : و ليكن .
( 5 ) س : در نگارى .
( 6 ) د ، س : اين به دلايل .
( 7 ) د ، س : عاريست .
( 8 ) س : در علم . د ، س : متواريست .
( 9 ) س : و تركيب .
( 10 ) د : خواب خواب كننده باشد .
( 11 ) س : خوابهاى فصل و از آن چه .
( 12 ) د : از رنج آن نرهد .
( 13 ) س : صورت عيسى .
( 14 ) س : چون .
( 15 ) د : معانت .
( 16 ) د : اگر .
( 17 ) د ، س : پاى دارى .
( 18 ) س : منكشف گردد .
( 19 ) د : العبس .
( 20 ) ج : النّور .
( 21 ) ج : المتجلَّى في الملوك . د ، س : في الشر فإذا لعلومين . ج : لعلويين .