7 فصّ حكمة عليّة في كلمة إسماعيلية
تخصيص حكمت عليّه به كلمهء اسماعيليه از آن جهت شد ، كه اسماعيل وعاى ( 1 ) روح محمّدى بود كه مظهر جامع ( 2 ) كمالات حقيّه است . لا جرم مخصوص گشت به ( 3 ) تشريف « وَجَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ ( 4 ) صِدْقٍ عَلِيًّا » .
* متن
اعلم أنّ مسمّى الله احدىّ بالذات كلّ بالأسماء و ( 5 ) كلّ موجود فما له من الله إلَّا ربّه خاصّة يستحيل أن يكون له الكلّ .
* شرح
يعنى اگر چه همهء موجودات در تحت ربوبيّت « الله » اند كه رب الأرباب است ، امّا هر جنسى و نوعى و شخصى ( 6 ) را حصّهء خاصّه هست ( 7 ) از مطلق ربوبيّت « الله » ، كه آن ( 8 ) مربّى و مقوّم اوست . و چون معلوم شد كه اسماعيل مظهر اسم « العلىّ » بود ، و « العلى » اسمى ( 9 ) از اسماى ذات ، شيخ - قدّس اسراره ( 10 ) - خواست تا دو مرتبه اى ( 11 ) كه آن اسم راست : احديّت و كليّت درين حكمت بيان كند .
* متن
و أمّا الاحديّة الإلهيّة فما لواحد فيها قدم ، لانّه لا يقال
هامش
( 1 ) د ، س : دعاى .
( 2 ) د : جميع .
( 3 ) د ، س : « به تشريف » ندارد .
( 4 ) د ، س : لسانا .
( 5 ) و : فكلّ . د : علاوه بر متن در حاشيه : « فكلّ شخص اسم هو ربّه ذلك الاسم جسم و هو قلبه » اضافه دارد .
( 6 ) س : حصني .
( 7 ) س : نيست .
( 8 ) د : كه او .
( 9 ) د ، س : اسمى است .
( 10 ) د ، س : قدس سره .
( 11 ) د : مرتبه كه .