رأيتم صورتكم ( 1 ) فيه . فمن تخيّل منكم أنّه رآه فما عرف ، و من عرف منكم أنّه رأى نفسه فهو العارف . فلهذا انقسم النّاس إلى ( 2 ) عالم و غير عالم .
* شرح
يعنى اگر به دايرهء ايمان درآيند ( 3 ) حق - تعالى - فرو فرستد به اراضى أجسام قابلهء شما ( 4 ) ، از سماى عالم أرواح ، معارف عقليّه و علوم حقيقيّه [ را ] تا به نظر اعتبار در أشياء استدلال كنيد ، به وجود خود بر وجود حق ، و به وحدت خود بر وحدت حق ( 5 ) . و مدد كند شما را به تجليات جاذبات ، تا مايل گرداند شما را به مقام فناء في الله .
* متن
« و ولده » و هو ما انتجه لهم نظر هم الفكرىّ . و الأمر ( 6 ) موقوف علمه على المشاهدة بعيدا عن نتائج الفكر . « * ( إِلَّا خَساراً ) * . . . ، * ( فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ ) * » فزال عنهم ما كان في أيديهم ممّا كانوا يتخيّلون أنّه ملك لهم .
* شرح
يعنى قوم من ، آن چه موجب ( 7 ) مشاهده و عيانست قبول نكردند و به پردهء ( 8 ) عقل و نظر فكرى خود محجوب گشتند . كه آن نقود اموال ، علوم زيادت نكند ( 9 ) و نتايج اولاد حقيقى ظهور اسرار بدان حاصل نشود . و درين هر دو ، جز خسارت سرمايهء عمر نيست ( 10 ) . قوله : « فزال عنهم » أي من ( 11 ) استعداداتهم . كه ايشان پنداشتند كه ملك ايشانست و ندانستند كه مستعار ( 12 ) است و دادهء حق است « و العارية مردودة » .
هامش
( 1 ) د : صوركم .
( 2 ) ع : الى غير عالم و عالم .
( 3 ) د : در آييد .
( 4 ) س : شما را .
( 5 ) س : حق جلّ و علا .
( 6 ) س : « و الامر . . . الفكر » ندارد .
( 7 ) د : « موجب » ندارد .
( 8 ) س : و بتردد .
( 9 ) س : نكنند .
( 10 ) س : عمريست .
( 11 ) د ، س : عن .
( 12 ) س : مستعارست . د - مستعار و دادهء .