355 : سؤال : صاحب زوجه دائمه أمه را عقد دائم مىتواند نمود يا نه ؟
جواب : اظهر عدم صحت است بدون اذن زوجه حره . وبا اذن أو صحيح است .
واظهر اين است كه اجازه بعد ، هم كافى نيست هر گاه به اذن أو نبوده ، واجراى حكم
فضولي در آن نتوان كرد . وظاهر اين است كه كنيز را بدون رضاى حره به عقد تمتع هم
نتوان گرفت ، نظر به عمومات وخصوص صحيحه محمد بن إسماعيل بن بزيع 1 . وظاهر
اين است كه قائل به فرق ، نباشد
356 : سؤال : زوجه وزوج ، غير أميني را در اجراى صيغه نكاح مأذون مىنمايند .
اخبار أو در اجراى صيغه بعد غيبتهما ، مقبول است يا نه ؟
جواب : در وكيل عدالت شرط نيست . وبعد علم به جريان صيغه هم اشكالى نيست
در صحت . بلى اشكال در قبول اخبار أو است از نكاح واجراى صيغه . وظاهر اين است
كه جايز است عمل به اخبار أو هر چند عادل نباشد . وهر گاه وكيل بگويد صيغه را
خواندم ، وموكل منكر باشد قول وكيل مقدم است با يمين .
357 : سؤال : شخصي دخترى گرفت ودر شب زفاف . معلوم شد كه دختر نبوده ،
مستحق تمام مهر است يا نه ؟
جواب : اظهر واشهر اين است كه هر گاه بعد از دخول معلوم شد كه با كره نبوده
است قبل از عقد ، وزوج هم راضى شود بر نگاه داشتن آن - خواه براي أو خيار فسخ باشد
( مثل اين كه شرط كرده باشد در ضمن عقد بكارت را ) يا نه ( مثل اين كه به گمان بكارت
گرفته باشد ) - زوجه مستحق مهر هست . ولكن چيزى از أو كم مىشود ، و [ در ] مقدار آن
خلاف است . واظهر اين است كه ملاحظه مىكنند مهر المثل چنان زنى را در حال
بكارت ودر حال ثيبوبت ، وبه همان تفاوت [ از ] مسمى كم مىشود . مثل اين كه مهر أو
دو تومان باشد ومهر المثل آن با كرتا ده تومان وثيبا پنج تومان ، تفاوت ما بين ، پنچ تومان
است كه نصف است . پس نصف مسمى كه يك تومان است كم مىشود .
هامش
1 - وسائل : ج 14 ، أبواب المتعة ، باب 16 ح 1 .