ما يقيم ظهر هامع كسوة والافرق بينهما ) 1
والحاصل : اسلم اين است كه بأيسر ملاحظه متعارف حال زوجه شود . وبا عسر
انفاق كند به قدرى كه مقدور أو است . وشامل اطعام واكسا واسكان واخدام وآلت
تنظيف وشانه وصابون وأمثال اينها همه هست ، به حسب متعارف حال زوجه با ملاحظه
بلد وزمان وفصول . پس گاه است كه در بلدي گندم مىخورند ودر ديگرى برنج ودر
ديگرى خرما . وهم چنين درنا نخورش وجامه ، پس گاه است كه ميوه بايد گرفت وگاه
است كه رخت پنبه دار ضرور است وگاه است كه لحاف هم ضرور است وگاه است آتش
وكرسي ضرور است وهم چنين فرش وزير انداز وزير سر وغير ذلك . بلكه ثياب تجمل
هم در صورت تعارف ملحوظ است . وهر گاه أهل خدمت كردن باشد خادم ضرور نيست ،
مگر اين كه مريضه باشد يا عاجز شود . وهر گاه أهل خدمت كردن نباشد خادم ضرور
است . وظاهر اين است كه معتبر در اين عادت أمثال أو است در وقتي كه در خانه پدر
بوده ، نه به ملاحظه آن كه رفعت شأن به هم رسانيد وقتي كه به خانه شوهر آمد . وظاهر اين
است كه يك خادم كافى است ومحتمل است كه هر گاه در خانه پدر أهل آن بوده كه
بيش از يك خادم داشته باشد بر أو لازم باشد . زيرا كه اين هم داخل ( معاشرت به
معروف ) است .
311 : سؤال : هر گاه زيد زوجه خود را در عده رجعيه به عقد تمتع عقد كند ، آيا عقد
صحيح است يا باطل ؟ وبر فرض بطلان ، آيا در معنى رجوع است يا نه ؟ - ؟ .
جواب : بدان كه نكاح در عده رجعيه صحيح نيست ، نه متعه ونه دوام . وظاهرا در
مسأله هم خلافي نيست . هر چند بعض عبارات علما موهم صحت است . وبعض أفاضل
معاصرين هم فتوى به صحت مىداد ، اما چنان نيست . بلكه بعد تأمل ظاهر مىشود كه
مراد ايشان چيز ديگر است . واما تحقق رجوع به سبب آن : پس اگر با علم به بطلان قصد
رجوع هم ندارد پس شكى نيست كه رجوع هم حاصل نمىشود . واگر قصد رجوع كند
رجوع حاصل مىشود [ و ] بر آن عقد غير از رجوع ثمره ديگر مرتب نمىشود ومهرى به
سبب آن لازم نمىشود .
وهر گاه مقلد كسى باشد كه رأى اوصحت عقد باشد ، پس به مقتضاى رأى مجتهد
هامش
1 - همان مرجع : باب 1 .