87 : سوال : زينب املاك چند را در حين سفر مكة معظمه مصالحه كرد به زيد به
يك من گندم وصد دينار نقد ، واملاك را به تصرف زيد نداد وشرط كرد در ضمن عقد
كه زيد وصاياي چند به عمل آورد . وبعد از مراجعت از مكة أموال خود را متصرف شد .
بعد از چندى زيد مرد وزينب خانه خود را كه از جمله املاك مزبوره بود فروخت به
عمرو . وبعد زينب فوت شد . الحال وارث زيد مىگويد خانه مال من است . آيا آن صلح
صحيح است ؟ واين بيع صحيح است يا نه ؟ - ؟ .
جواب : ظاهر اين است كه صلح صحيح است . وعدم اقباض ضرر ندارد . لكن چون
وصايا متحقق نشده به سبب فوت زيد قبل از زينب پس زينب مسلط است بر فسخ
مصالحه . پس اگر فسخ كرده وبيع كرده ، بيع صحيح است . وهر گاه فسخ نكرده ، بيع
صحيح نيست . ودر صورت جهالت حال دور نيست ترجيح صحت بيع به جهت حمل فعل
مسلم بر صحت ، وظهور بيع در فسخ ، وچون خيار فسخ از أموري است كه به ميراث
مىرسد ، وارث زينب الحال مىتواند فسخ كرد . چون دليلي بر فوريت آن خيار نيست ،
واستصحاب مؤيد آن است ، ولكن اين فسخ وارث نفع ظاهري در تصحيح بيع كردن ،
محل اشكال است ومحتاج به تأمل .
88 : سوال : زيد مجموع أموال خود را مصالحه نمود به بعضي از أولاد خود - يكى
كبير وباقي صغار - به موجب صلحنامچه صحيح معتبر . وبعد از هفت ماه به جهت طفلى
كه جنين بوده در هامش صلحنامچه قلمي نموده به اين عبارت كه : ( چون جناب مصالح
أشياء مفصله متن ار منتقل نموده بود وقبل از اجراى صيغه آثار حمل ظاهر شد پس
بنابر اين ، طفل در رحم را با مصالح إليهم شريك نموده كه بعد از ولادت به
مضمون - للذكر مثل حظ الأنثيين - أموال مذكور را قسمت نمايند وعذرى وبهانه [ اى ]
نجويند ) الحال أولاد كبار كه داخل در مصالح لهم نيستند مىگويند كه اين صلح صحيح
نيست به سبب اين كه از متن مىرسد كه صيغه جارى شده واز حاشية عدم اجراى آن
مىرسد . آيا باعث بطلان صلح مىشود يا آن كه صلح صحيح است ؟ - ؟ .
جواب : كاغذ وصلحنامچه من حيث هو اعتباري ندارد ، خواه متن أو باشد يا