يا كل منه ؟ فقال : ينظر إلى ما كان غيره يقوم به من الاجرلهم ، فليا كل بقدر ذلك " 1 .
ودر مجمع البيان گفته است كه " والظاهر في روايات أصحابنا ان له أجرة المثل ،
سواء كان قدر كفايته أو لم يكن " 2 . واطلاق موثقهء حنان بن سدير نيز دلالت دارد " قال :
قال أبو عبد الله - ع - سئلني عيسى بن موسى عن القيم للأيتام في الإبل ، ما يحل له منها ( ؟ )
قلت : إذا لاط حوضها وطلب ضالتها وهنا جرباها ، فله ان يصيب من لبنها في غير نهك
لضرع ، ولا فساد نسل 3 " وبه اين مضمون روايات ديگر هم هست ، وظاهر آية موهم
اشتراط فقر است چون فرموده است " ومن كان غنيا فليستعفف " 4 [ وآن ] مدفوع است به
منع دلالت آن نيز به وجوب ، بلكه علامه در مختلف گفته است كه اشعارى در آن نيست به
وجوب . بلكه مفهوم آن اولويت است .
وهمچنين در تذكره گفته است كه مفهوم آن استحباب است . وشايد منظور علامه
اين باشد كه معنى استعفاف ، طلب باز داشتن نفس است ، يا نفس را مهياى ترك شيى
كردن . وشكى نيست كه آنچه واجب است بر آدمي ترك حرام است . واما نفس را مهيا
ومستعد كردن از براي ترك حرام پس آن مستحب است . پس همچنانكه چيزى
كه از وسايل محرم است - مثل صرافى وكفنفروشى - مكروه است ( چون منتهى
مىشود گاهى به حرام كه ربا وحب موت خلايق است ) [ همچنين ] فرصت ندادن [ به ]
نفس ومجاهده فرمودن بر اجتناب از شهوات 5 وقلع مادهء آنها كه وسيلهء ترك حرام است ،
هامش
1 : وسايل : ج 12 ، أبواب ما يكتسب به باب 72 ح 5 .
2 : مجمع البيان ذيل آية 6 سوره نساء .
3 : وسائل همان مرجع ، ح 2 .
4 : همان آية 6 سوره نساء .
5 : در نسخه : ويا فرصت دادن نفس ومجاهده فرمودن بر اجتناب به شهوات و . . .