مدفونة ، فلم يزل معه ولم يذكرها حتى قدم الكوفة . كيف يصنع ؟ . قال : فاسئل عنها أهل
المنزل لعلهم يعرفونها . قلت : فإن لم يعرفوها . قال يتصدق بها " 1 . با حمل تصدق
بر استحباب .
وهمچنين صحيحه حميرى " قال كتبت إلى الرجل اسئله عن رجل اشترى جزورا أو
بقرة للاضاحى . فلما ذبحها ، وجدفى جوفها صرة فيها دراهم ، أو دنانير ، أو جوهرة ، لمن يكون
ذلك ؟ فوقع : عرفها البايع ، فإن لم يعرفها ، فالشيئى لك ، رزقك الله إياه " 2 .
وظاهر اطلاق دو حديث وفتاوى جماعة ، عدم فرق است ما بين آنكه اثر اسلام بر
آن باشد يا نباشد .
ولكن بعضي گفتهاند كه هر گاه مالك ادعاى ملكيت نكند واثر اسلام بر آن ظاهر
باشد در حكم لقطه است . بلكه دعوى اجماع بر آن كرده [ اند ] . اجماعى بودن مشكل
است . پس اطلاق نص بر حال خود خواهد بود . وظاهر اطلاق نص شامل قليل وكثير
هست ، يعنى در صورت انكار مالك أول ، كه مال واجد است . مختص صورتي نيست كه
أقل از درهم باشد بلكه شامل أكثر هم هست . وبر فرضى كه قائل شويم به آنكه بايد
فرق گذاشته شود . ولكن مىتوان گفت كه آنچه از أدله رسيده كه " كمتر از درهم را
تعريف ضرور نيست " در غير صورت مسئلهء ما است .
وبدان كه : هر چند صحيحهاى محمد بن مسلم در حكم " ورق " - كه نقرهء مسكوك
يا أعم از مسكوك باشد - در خصوص " دار " است . ولكن ظاهرا قائل به فرقى در مسئله
نيست . وحكم شامل مطلق مال ومطلق ارض است .
167 - سؤال : چه مىفرمايند در خصوص اينكه خانهاى هست كه مشاع است
ما بين وراث حاضر وغائب ميت . وراث حاضر مىتوانند عدول مؤمنين را آورده آن را
مفروز نمايند ؟ . وهر گاه مؤمنين حسبتا حصهء هر يك را مشخص كردند ، بعد آن غايب
و
هامش
1 : همان مرجع : ح 3 ،
2 : همان مرجع : باب 9 ، ح 1