كردم راجع به ديوار بخت النصر چيزها شنيدم .
( توضيح - نستورى فرقهايست از دين مسيحى و پيروان آن فرقه ( نستوريوس ) را كه اهل سوريه بود و در سال 420 ميلادى اسقف قسطنطنيه ( استانبول كنونى ) شد پيشواى خود ميدانند و بحث مربوط بماهيت عقيده نستورىها مفصل و خارج از موضوع سرگذشت تيمور لنك است و همينقدر به اختصار مىگوئيم كه نستورىها براى حضرت مسيح قائل به دو شخصيت هستند يكى شخصيت بشرى و ديگرى شخصيت خدائى در صورتى كه كاتوليكها مىگويند كه حضرت مسيح فقط يك شخصيت دارد و آن هم شخصيت ما فوق بشرى يا خدائى است و او را پسر خدا ميدانند - مترجم )
قبل از اينكه بگويم كه كشيشهاى نستورى به من چه گفتند بايد بنويسم كه ديوار بخت النصر ، عبارتست از ديوارى كه ( بخت النصر ) پادشاه معروف بين دجله و فرات ساخت . يك سر اين ديوار در طرف مشرق وصل مىشود به شط دجله و سر ديگرش در طرف مغرب وصل به شط فرات مىگردد لذا اين ديوار كشور بين النهرين را از شمال جدا مىنمايد و منظور بخت النصر از ساختن ديوار اين بود كه قبايل شمال بين النهرين كه در كوهها زندگى ميكردند نتوانند كشور بين النهرين را مورد حمله قرار بدهند .
وقتى من بشام رفتم و با كشيشهاى ( نستورى ) صحبت كردم آنها كه زبان يونانى را ميدانستند و تواريخ يونان را خوانده بودند به من گفتند كه در قديم ديوار بخت النصر را باسم ديوار ( بابل ) ميخواندند . در بين النهرين كشورى بود موسوم به ( بابل ) و پايتخت آن كشور هم ( بابل ) نامداشت و شهر ( بابل ) كنار شط ( فرات ) بود نه مثل بغداد كه كنار شط ( دجله ) است .
كيشيشهاى نستورى به من گفتند كه در تورايخ يونان خواندهاند كه ايران پادشاهى داشت باسم سيروس ( كه من نمىدانم او كيست زيرا نامش نه در شاهنامه فردوسى مىباشد نه در هيچ يك از تواريخ فارسى ) و سيروس بطورىكه در تواريخ يونان نوشته شده به ( بابل ) حملهور شد و از ديوار بابل گذشت و پايتخت كشور بابل را گرفت و يهوديان را كه در آن شهر اسير بودند آزاد كرد .
برطبق آنچه كشيشهاى نستورى براى من در ( شام ) بيان كردند يك مورخ يونانى باسم هرودوس ( هرودوت - مارسل بريون ) در كتاب خود نوشته كه ( سيروس ) براى اينكه از ديوار ( بابل ) بگذرد آب رودخانه فرات را كه به شهر ( بابل ) ميرفت برگردانيد ( همان كار كه من ميخواستم در اصفهان بكنم و آب رودخانه زاينده را برگردانم ) و بعد از اينكه آب رودخانه ( فرات ) برگردانيده شد ( سيروس ) از مجراى آن رودخانه از ديوار ( بابل ) گذشت و آن شهر را تسخير كرد . ليكن كشيشهاى نستورى اظهار داشتند كه ( هرودوس ) يونانى كه مورخ بوده اشتباه كرده و ديوار بابل يعنى ديوار بخت النصر را كه بين شطوط دجله و فرات ساخته شده با ديوار شهر ( بابل ) اشتباه نموده و براى اينكه بتواند نشان بدهد كه ( سيروس ) چگونه از ديوار ( بابل ) گذشت ، نوشت كه ( سيروس ) شط فرات را برگردانيد و از مجراى خشك آن شط وارد ( بابل ) شد .
اين موضوع بنابر گفته كشيشهاى ( نستورى ) صحت ندارد چون در بالاى ( بابل ) منطقهاى نبود و نيست كه ( سيروس ) بتواند شط فرات را برگرداند و از مجراى خشك آن شط وارد بابل شود بلكه ( سيروس ) از ديوار بخت النصر كه در قديم موسوم بوده به ديوار ( بابل ) عبور نمود و خود را به پايتخت كشور ( بابل ) رسانيد و آن را تصرف كرد و شط ( فرات ) از كنار ( بابل ) ميگذشته نه از
منم تيمور جهانگشا ( فارسى ) — صفحة 172
مساهمون: مارسل بريون
ص١٧٢