گفت : حاملان عرش امروز چهارند ، و در روز قيامت مدد كنند ايشان را به چهار ديگر تا هشت شوند . أحنف بن قيس روايت كرد از عبّاس بن عبد المطَّلب در اين آيت : * ( وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ ) * ، گفت :
هشت فرشته باشند به ( 1 ) صورت بز كوهى . و در خبر است كه : هر فرشته را چهار روى باشد ، رويى چون روى آدمى ، و رويى چون روى شير ، و رويى چون روى گاو ، و رويى چون روى كركس . به هر روى از خداى روزى آن جنس مىخواهند . به روى آدمى روزى آدميان مىخواهند ، و به روى شير روزى سباع مىخواهند ، و به روى گاو روزى بهايم مىخواهند ، و به روى كركس روزى مرغان . و اميّة بن الصّلت اين معنى در شعر خود بيان كرد ( 2 ) قوله - شعر :
رجل و ثور تحت رجل يمينه
و النّسر للاخرى ( 3 ) و ليث مرصد
و الشّمس تصبح كلّ اخر ليلة
حمراء مطلع لونها يتورّد
تأبى فما تبدو لنا في رسلها
الَّا معذّبة و الَّا تجلد
و گفتند رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - اين بيتها بشنيد ، گفت :
صدق ، راست گفت اين شاعر . و از علىّ بن الحسين زين العابدين - عليه الصّلاة و السّلام - روايت كردند كه او گفت : خداى تعالى عرش بيافريد چهارم چيز ، براى آن كه پيش او ( 4 ) سه چيز آفريده بود : هوا و قلم و نور ، آنگه چهارم عرش بيافريد از الوان انوار مختلف نورى سبز كه رنگ ( 5 ) سبزى از اوست ، و نورى سرخ كه رنگ ( 6 ) سرخى از اوست ، و نورى زرد كه رنگ زردى از اوست ، و نورى سفيد ( 7 ) كه اصل انوار است و روشنايى روز از اوست . آنگاه هفتاد
هامش
( 1 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : بر .
( 2 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : بياورد .
( 3 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : الاخرى .
( 4 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : پيش از آن .
( 6 - 5 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : نور .
( 7 ) . كا : سپيد .