از امير المؤمنين - على - عليه الصّلوة و السّلام - روايت كردند كه او گفت :
بلهوت ( 1 ) بود و يكى گفت در بعضى اراجيز ( 2 ) :
مالي أراكم كلَّكم سكوتا
و اللَّه ربّي خلق البلهوتا ( 3 )
راويان اخبار گفتند : چون خداى تعالى زمين بيافريد و بشكافت آن را و هفت زمين كرد ، از زير عرش فرشتهاى را بفرستد تا در زير هفتم زمين شد و هفت زمين ( 4 ) بر دوشش گرفت و دستها بكشيد يكى به مشرق [ رسيد ] ( 5 ) و يكى به مغرب ، و به قبضهاى خود زمين ( 6 ) بگرفت و بداشت او را قرار قدم نبود ، خداى تعالى از فردوس گاوى بفرستاد [ كه ] ( 7 ) او را چهل هزار سر ( 8 ) بود و چهل هزار قوايم ، و قرار [ قدم ] ( 9 ) آن فرشته بر سنام آن گاو كرد ، قدمش قرار نگرفت ( 10 ) .
پارهاى ياقوت سبز فرستاد از فردوس اعلى ، كثافت او پانصد ساله راه . قدم آن فرشته بر او قرار گرفت و سرهاى ( 11 ) آن گاو از اقطار زمين بيرون آمده است و مناخر او در درياست ، دم مىزند و باز مىگيرد ، و اين جذر ( 12 ) و مدّ كه تو بينى ( 13 ) از آن است . قوايم اين گاو را جاى قرار نبود ، خداى تعالى سنگى سبز بفرستاد ( 14 ) كثافت او چند كثافت هفت آسمان و هفت زمين . قوايم گاو بر آن جا قرار گرفت ، و اين ( 15 ) صخره آن است كه لقمان گفت پسرش را : يا بُنَيَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ ( 16 ) . صخره را جاى قرار نبود ، خداى تعالى نون را
هامش
( 1 ) . كذا : در اساس و ديگر نسخه بدلها ، چاپ قرطبى ( 18 / 224 ) : البهموت .
( 2 ) . اساس : اراجفه ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 3 ) . كذا : در اساس و ديگر نسخه بدلها ، تفسير قرطبى ( 18 / 224 ) : البهموتا .
( 6 - 4 ) . آد و ديگر نسخه بدلها را .
( 9 - 7 - 5 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 8 ) . آد ، گا : سرو .
( 10 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : نمىگرفت .
( 11 ) . آد ، گا : سروهاى .
( 12 ) . كا : جزر .
( 13 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : كه مىبينيد .
( 14 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : بيافريد .
( 15 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : آن .
( 16 ) . سورهء لقمان ( 31 ) آيهء 16 ، آد و ديگر نسخه بدلها الاية .