است ، و اين تمام نشود الَّا پس از آن كه مخصّصى ( 1 ) تعيين كند ( 2 ) بر آن كه ( 3 ) آيت مخصوص است بر رجعت دون ( 4 ) طلاق و لا مخصّص هاهنا ( 5 ) . و ديگر آن كه باز نمايد كه امر بر وجوب است [ 51 - پ ] نه بر ( 6 ) توقّف ، و در اوامر قرآن ، ما را خلاف نيست خلاف در مطلق امر است در لغت ما را با مخالفان ، كه فقها گفتند : مطلق امر در لغت اقتضاى وجوب كند ، و ابو على و ابو هاشم گفتند :
اقتضاى ندب كند ، و سيّد - رحمة اللَّه عليه - گفت : اقتضاى توقّف كند بر دليل ، چه مستقاد امر بيش از آن نيست كه از او بدانند كه [ آمر ] ( 7 ) مريد است مأمور به را .
چون بدانند كه آمر حكيم است ، دانند كه مأمور به را بايد تا صفتى زياده بر حسن باشد . امّا به آن كه واجب بود يا مندوب إليه ، و دليل [ بر ] ( 8 ) آن ه اين امر بر ندب است [ چون حمل كنند بر رجعت قوله : وَأَشْهِدُوا إِذا تَبايَعْتُمْ ( 9 ) ، بنزديك بيشتر فقها اين امر بر ندب است ] ( 10 ) ، مگر اصحاب ظاهر كه ايشان گفتند : اشهاد بر مبايعت واجب است .
آنگه گفت : * ( وَأَقِيمُوا الشَّهادَةَ ) * ، گواهى كه اقامت كنيد براى خداى كنيد ، و اين امرى است بر سبيل وعظ جملهء مكلَّفان را . آنگه گفت : * ( ذلِكُمْ يُوعَظُ بِه مَنْ كانَ يُؤْمِنُ بِاللَّه وَالْيَوْمِ الآخِرِ ) * ، آن وعظى است كه خداى تعالى مىدهد آن ( 11 ) را كه به خداى و ( 12 ) روز قيامت ايمان دارد ( 13 ) ، و اگر چه اين وعظ است هر كس را كه متّعظ
هامش
( 1 ) . اساس : تخصيصى ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 2 ) . آد : كنند .
( 3 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : براى آن كه .
( 4 ) . اساس : كلمه به صورت « چون » هم خوانده مىشود ، آد و ديگر نسخه بدلها : در .
( 5 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : و اين جا مخصّصى نيست .
( 6 ) . اساس : چون ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 10 - 8 - 7 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 9 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 282 .
( 11 ) . آد ، كا : آنان .
( 12 ) . آد ، كا به .
( 13 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : دارند .