خواهد . چون طلاق بر اين وجه باشد ، او را سكنى نرسد ، از خانهاش بيرون بايد كردن . عبد اللَّه عمر و سدّي گفتند : آن است كه در عدّت بيرون آيد از سراى . عبد اللَّه عبّاس گفت - و در اخبار ما آمد كه : كمترينهء فاحشه [ 51 - ر ] او ( 1 ) آن باشد كه خويشان مرد را به زبان رنجاند ( 2 ) . چون چنين كند ، شايد كه از خانهاش ( 3 ) بيرون كنند . و روايتى ديگر از عبد اللَّه عبّاس آن است كه : هر معصيت كه بكند فاحشه باشد ، بدان سبب از خانهاش بيرون تواند كردن .
* ( وَتِلْكَ حُدُودُ اللَّه ) * ، گفت : اين ( 4 ) حدهاى خداست ، يعنى آن كه رفت از احكام طلاق و عدّت حدهاست كه خداى متعال نهاد در شرع ، و « حدّ » نهايتى باشد كه منع كند داخل را از خروج و خارج را از دخول ، تا آنچه از اوست بيرون نشود ( 5 ) و آنچه از او نيست در او نيايد ( 6 ) .
آنگه اوامر و نواهى را حدود خواند و احكام براى آن كه حجر است در او [ و ] ( 7 ) قصر است بر او ، آنگه گفت : * ( وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّه ) * ، گفت : هر كه از حدهاى خداى بگذرد و تعدّى كند ، او ظالم نفس خود باشد ( 8 ) امّا به استحقاق عقاب ( 9 ) و امّا به تفويت منفعت [ ثواب ] ( 10 ) كه [ ظلم ] ( 11 ) مضرّت مخصوص باشد ، و در لغت
هامش
( 1 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : ندارد .
( 2 ) . آد و ديگر نسخه بدلها و اين معنى در اخبار ما آمده است .
( 3 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : كه او را از خانه .
( 4 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : و اين كه ياد كرديم .
( 5 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : تا آنچه نه از اوست در او نشود .
( 6 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : و آنچه در اوست از او بيرون نيايد .
( 11 - 7 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 8 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : او ظالم باشد نفس خود را .
( 9 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : عذاب .
( 10 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به گا افزوده شد .