و شافعى را در او دو قول است : يكى چنان كه ما گفتيم و اين قول جديد است . و قولى ديگر در قديم آن است كه حرام باشد ، و آن مذهب ابو حنيفه است و اصحابش و مالك و احمد و اسحاق و اوزاعى .
امام نماز آدينه شايد تا ( 1 ) بنده باشد چون به شرايط امامت نماز باشد ، و اگر چه نماز آدينه بر او واجب نبود ، امّا چون صالح باشد اين كار را و اين تكلَّف بكند روا باشد ، و ابو حنيفه و شافعى همين گفتند ، و مالك گفت : روا نباشد . امام نشايد تا فاسق باشد [ ابو حنيفه و بيشتر فقها هم اين گفتند . شافعى گفت : روا باشد ، امّا ] ( 2 ) كودك نابالغ به او نماز آدينه منعقد نشود ، و شافعى را در او دو قول است ، و [ در اين باب ] ( 3 ) مسائل بسيار است - و اين ( 4 ) قدر كفايت است ( 5 ) .
* ( فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللَّه ) * ، مفسّران خلاف كردند بعضى گفتند : مراد به « سعى » نه تاختن است ، بل مراد تشاغل و رفتن است و كارها رها كردن ، چه اگر وقت باشد و تأنّى ( 6 ) رود به سكينه و وقار اوليتر بود ، جز آن است كه اين بر اطلاق نتوان گفت ( 7 ) ، براى آن كه خداى تعالى آن [ امر ] ( 8 ) به نداى منادى باز بست ، و نداى منادى بر دو ضرب باشد : امّا پيش از وقت بود اعلام را ، و امّا در وقت نماز بود حضور را . و چون نداى دوم باشد يا خود منادى يك بار ندا كند . و اعلام به بانگ نماز در وقت جلوس امام بر منبر آن كس كه آن ندا شنود واجب است او را تاختن ( 9 ) [ كردن ] ( 10 ) تا نماز از او فوت نشود ، يا مستحب است تا خطبه از او
هامش
( 1 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : كه .
( 10 - 8 - 3 - 2 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 4 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : اين جا بر اين .
( 5 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : كفايت كرده شد .
( 6 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : به تأنّى .
( 7 ) . اساس : گفتند ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 9 ) . اساس : تأخير ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .