دارد ( 1 ) ، و گفتند ، آن را كه از عقاب او ترسد . و « رجاء » ( 2 ) گفتند اين جا به معنى خوف است ( 3 ) . * ( وَالْيَوْمَ الآخِرَ ) * ، و جزاى روز بازپسين . * ( وَمَنْ يَتَوَلَّ ) * ، و هر كه بر گردد از اين ملَّت و طريقت و اقتداء ( 4 ) ، خداى را هيچ زيان ندارد چه او بى نياز است و مستغنى از طاعت مطيعان ، و حميد است و پسنديده در جمله آنچه كند . و ذكر اسوة و اقتدا براى آن تكرار كرد كه معنى مختلف است ، اوّل اقتدا به ابراهيم است - عليه السّلام - در تبرّا از دشمنان خداى و معبودانى كه دون اويند ، ديگر اقتدا در رغبت و رهبت و خوف و رجا به ثواب و عقاب ، پس تكرار براى اختلاف معنى است .
* ( عَسَى اللَّه أَنْ يَجْعَلَ بَيْنَكُمْ ) * ، آنگه اميد داد ايشان را كه : نزديك است و بس بر نيايد و اميد هست كه خداى تعالى ميان شما و آنان كه با شما دشمنى مىكنند دوستى فگند ( 5 ) ، گفتند : مراد دشمنان مكّهاند ، و خداى تعالى اين وعده انجاز كرده است ( 6 ) [ و ] ( 7 ) اين خبر است ( 8 ) به ايمان بيشترى از ايشان تا با يكديگر مخالطت و مناكحت كردند ( 9 ) .
رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - [ امّ حبيبه بنت ابي سفيان را به زنى كرد - و او زن عبد اللَّه بن جحش بن رئاب بود - و ايشان هر دو از مهاجران حبشه بودند ، امّا شوهرش ترسا شد و او را با ترسايى دعوت كرد . او امتناع كرد و ترسا نشد و شوهرش عبد اللَّه بن جحش بر ترسايى بمرد . رسول - صلَّى اللَّه عليه
هامش
( 1 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : اميد باشد .
( 2 ) . اساس : دعا ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 3 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : تفسير كردند .
( 4 ) . آد ، گا * ( فَإِنَّ اللَّه هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ ) * .
( 5 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : افگند .
( 6 ) . آد ، كا ، گا : وعده راست كرد .
( 7 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 8 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : درست شد .
( 9 ) . آد و ديگر نسخه بدلها و .