هم چنان است ، و بناى مسأله بر آن است كه گفت : به استحقاق قرابت گيرند ، و ابو حنيفه گفت : ساقط شود به مرگ رسول الَّا ( 1 ) امام چيزى به ايشان دهد از براى فقر و مسكنت ، و توانگران را چيزى ندهد . دليل بر صحّت قول ما آن است كه حق تعالى در اين آيت و در آيت غنايم به « لام » ملك گفت : * ( فَلِلَّه وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبى وَالْيَتامى ) * ، « لام » ملك است و « واو » اشتراك . آن كه خلاف كرد در اين ، خلاف ظاهر قرآن كرد ، [ دليل ] ( 2 ) ديگر قوله : * ( لِذِي الْقُرْبى وَالْيَتامى ) * ، تصريح كرد به ( 3 ) ذكر قرابت من غير تخصيص به فقر و لا غنى ، آن كس كه گفت : توانگران را برون ( 4 ) كرد خلاف ظاهر ( 5 ) كرده باشد .
حسن بن مطعم ( 6 ) روايت كرد كه : رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - روز خيبر كه سهم ذى القربى به بنى هاشم داد و بنى المطَّلب ، و بنى نوفل و بني عبد الشّمس را نداد ، گفت : من و عثمان برفتيم پيش رسول و گفتيم : يا رسول اللَّه ، ما همچنان پسران عمّيم كه بنو المطَّلب هستند و ما منكر نهايم فضل بنى هاشم را [ 24 - ر ] ، براى آن كه تو از ايشانى . چون است كه بنو المطَّلب مىگيرند و ما نمىگيريم و قرابت يكى است ؟ رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - گفت : من و بنو المطَّلب متفرّق نشديم در جاهليّت ( 7 ) و اسلام ، و من و ايشان يكىايم . و اين خبر ( 8 ) حجّت شافعى است بر ابو حنيفه . و اخبار اصحاب ما بر آن است كه : مستحقّان خمس و فىء بنو هاشماند از فرزندان على و عبّاس و عقيل .
هامش
( 1 ) . آد ، كا ، گا كه .
( 2 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 3 ) . گا : كردند كه .
( 4 ) . آد ، كا ، گا : را نرسد .
( 5 ) . آد ، كا ، گا قرآن .
( 6 ) . اساس : حسن معظم ، چاپ شعرانى ( 11 / 98 ) : جبير مطعم ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 7 ) . اساس : جهالت ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 8 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : ندارد .