مصحف ( 1 ) ، و ما فى المصحف را به عرف شرع بر اطلاق ، قرآن خوانند ، و بيانش ( 2 )
قوله - عليه السلام - لا تسافروا فى القرآن ( 3 ) الى ارض العدوّ ،
و نوشته قرآن به حقيقت قرآن است به نزد ( 4 ) محقّقان ، و بر اين اجماع است مسلمانان را و قول آن كه كلام قايم بذات است گفت : قولى نا معقول است و خلاف اجماع ، و بدين آيت استدلال كردند بدان ( 5 ) كه جنب و حايض را حرام است دست بر قرآن نهادن ، امّا دست بر پوست و حاشيه نهادن و بر گرفتن او بيشتر فقها گفتند روا نيست ، و بنزديك ما اجتناب از آن اوليتر است .
شافعى گفت : روا نباشد ، و ابو حنيفه گفت : جنب و حايض را روا نباشد و محدث را روا نباشد . و حكم و حمّاد و داود گفتند : روا نباشد همه كس را بر ساير وجوه ، امّا حمل مصحف بنزديك ما جنب را روا باشد ( 6 ) و حايض را مكروه باشد ، و شافعى گفت : حايض و جنب و محدث را روا نباشد .
ابو حنيفة گفت : اگر در غلاف بود شايد تا حمل كنند ، و اگر در غلاف نبود نشايد . و داود گفت : مشرك را نشايد كه حمل مصحف كند و او را از آن تمكين نكنند . و دليل بر مذهب صحيح از اين ظاهر آيت است : * ( لا يَمَسُّه إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ ) * ، منع از مسّ است الَّا مطهّر را ، و جنب و حايض مطهّر نباشند و نه نيز كافر ( 7 ) و ساير انواع كفّار ، امّا محدث را پاك خوانند در شرع و عرف ( 8 ) ، و فقها گفتند تا به صفت آن نبود كه نماز توان كردن ( 9 ) ، نشايد تا مسّ و حمل كنند مصحف را و نيز خبر عمرو بن حزام كه گفت : چون رسول - عليه السلام - پدرم را به يمن فرستاد ، در نامهء او بفرمود نوشتن كه نبايد كه دست بر مصحف نهد و
هامش
( 1 ) . آد ، گا است .
( 2 ) . كا : بيانه .
( 3 ) . آد ، كا ، گا : بالقرآن .
( 4 ) . آد ، كا ، گا : بنزديك .
( 5 ) . آد ، كا ، گا : بر .
( 6 ) . كا : نباشد .
( 7 ) . اساس : پرهيزگا ، با توجّه به آد ، كا ، گا ، تصحيح شد .
( 8 ) . آد ، گا : در عرف شرع .
( 9 ) . آد ، كا ، گا : تواند كردن .