برايشان بادى ( 1 ) سخت در روزى شوم بد كه نحوست او مستمر و پيوسته بود ، و آن روز چهار شنبه آخرين ماه بود كه در آن ماه دگر چهار شنبه نبود [ 95 - پ ] ، هيچ كس را رها نكرد از خرد ( 2 ) و بزرگ الَّا همه را هلاك كرد . هارون أعور خواند :
« نحس » بكسر الحاء :
* ( تَنْزِعُ النَّاسَ ) * مردم را از جاى مىكند ( 3 ) و مىانداخت ايشان را و گردن مىشكست . محمّد بن اسحاق گفت : چون باد آغاز كرد هفت مرد از عاد از جملهء اقويا و أشدّاء ايشان كه از ايشان قويتر و جسيمتر نبودند ، شش را نام در اين خبر هست ، منهم : عمرو بن الحلىّ و الحارث بن شداد و الهلقام و خلجان ( 4 ) بن سعد ، و دو پسر از آن تقن ( 5 ) و مردى ديگر ، اينان بيامدند و عيال خود را در شعبى بردند و خود بر در آن شعب صف زدند و بايستادند تا باد را دفع كنند از آنان كه در شعب بودند ، باد در مىآمد و يك يك مرد را از جاى مىكند و بر كوه مىزد و پاره پاره مىكرد تا همه را هلاك كرد ، زنى از جملهء آن زنان كه در شعب بودند اين بيتها بگفت :
ذهب الدهر بعمرو ب
ن حلىّ و الهنيّات
ثم بالحارث و الهل
قام طلاع الثنيّات
و الذي سدّ مهبّ الرّي
ح أيّام البليّات
ابو حمزة الثماليّ گفت باسنادش از رسول - عليه السلام - كه باد مردگان ايشان را از گورها بر آورد . * ( كَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ مُنْقَعِرٍ ) * پنداشتى ( 6 ) كه ايشان تنهء درختان خرمااند از بيخ بركنده . و الاعجاز جمع عجز كأعضاد و عضد ، و براى آن تشبيه كرد ايشان را به تنهء درخت و كو ( 7 ) درخت كه ( 8 ) آن را شاخها زده باشند كه چون
هامش
( 1 ) . آد ، گا سرد .
( 2 ) . آد ، كا : خورد .
( 3 ) . آد ، كا ، گا : بر مىكند .
( 4 ) . كا : خلنان ، گا : خلخان .
( 5 ) . آد ، گا : تقنن .
( 6 ) . آج : بنداختى .
( 7 ) . كذا : در اساس ( ؟ ) آج ، كا : كونه .
( 8 ) . آد ، كا : تنهء درخت خرما كه .